Wielce Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo!
Na wstępie chciałabym podkreślić, że bardzo ważną inicjatywą
ustawodawczą parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej piątej
kadencji jest ustanowienie 2 maja Dniem Polonii i Polaków za
Granicą. Cieszymy się z faktu, że będziemy mogli brać udział w
tak pięknych uroczystościach, tutaj, w naszej Macierzy. Uważamy
to za uznanie naszego dorobku, wkładu w odzyskanie
niepodległości, naszego przywiązania do Macierzy i Narodu
Polskiego. Jesteśmy głęboko przekonani, że najwyższe instytucje
władzy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej wykażą chęć
uchwalenia stałego programu rządowego, programu współpracy z
Polonią za granicą, w tym również z Polonią w Rosji.
W związku z tym pozwolę sobie skoncentrować się na paru
sugestiach.
Postulujemy utrzymanie ciągłości programów dotyczących Polonii i
Polaków w Rosji. Pożądane jest, żeby łączność z Polakami na
Wschodzie utrzymywały dotychczas istniejące organizacje pomocy
Polakom, których działalność powinna być ściśle koordynowana
przez odnośne struktury Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.
Proponujemy konsultowanie wszystkich projektów ustaw i decyzji
państwowych dotyczących łączności z Polonią w Rosji z naszymi
rzeczoznawcami.
Uważamy za niezbędny powrót do poprzedniej nazwy "Karta Polaka"
we wstępnym projekcie ustawy "o stwierdzaniu pochodzenia
polskiego osób zamieszkałych za granicą oraz ich uprawnieniach",
bowiem brzmienie poprzedniego tytułu dokumentu ściśle określało
jego charakter jako legitymację przynależności do Narodu
Polskiego.
Uważamy za celowe udzielanie Rodakom w kraju naszego
zamieszkania pomocy w postaci ułatwiania utalentowanej młodzieży
wyższych studiów, przydzielania stypendiów w kraju, w którym ona
uczy się i mieszka, organizowania stażów w Polsce i angażowania
polskich wykładowców w celu lepszego poznania dziejów i bieżącej
sytuacji Kraju. Celowa będzie również pomoc w organizowaniu
wczasowych obozów letnich dla młodzieży polonijnej w kraju jej
zamieszkania. Dużą wartość będzie miała także pomoc materiałowa
w dziedzinie oświaty w postaci podręczników, pomocy naukowych,
książek i kaset o tematyce związanej z dziejami i kulturą
Macierzy.
Oczekujemy na opracowanie przez rosyjsko-polską komisję
oświatową programów nauczania w szkołach polonijnych.
Niezmiernie ważne jest uporządkowanie metod nostryfikacji
dyplomów potwierdzających ukończenie wyższych studiów w Polsce i
tytułów naukowych. Chodzi o zawarcie konkretnych, regulujących
te problemy umów między Rzecząpospolitą Polską i Federacją
Rosyjską. Konieczne jest również ustawowe uregulowanie spraw
związanych z zaangażowaniem polskich nauczycieli i wykładowców w
szkolnictwo polonijne w Rosji. Nadmieniamy, że studenci
polonijni kształcący się na wyższych uczelniach Rzeczypospolitej
Polskiej powinni korzystać ze wszystkich świadczeń socjalnych
przysługujących ich polskim kolegom.
Liczymy na aktywną pomoc Rzeczypospolitej Polskiej w promowaniu
kultury polskiej wśród organizacji polonijnych w Rosji, między
innymi przez zapewnianie łatwego dostępu do kodowanych polskich
kanałów satelitarnych. Ułatwi to im nie tylko pogłębianie wiedzy
o Polsce, ale również jej promowanie w miejscowych środowiskach
i społecznościach. Pożądane jest również udzielanie organizacjom
polonijnym pomocy w organizowaniu dorocznych imprez
kulturalnych, czyli Dni Kultury Polskiej, które cieszą się
ogromnym zainteresowaniem w naszych regionach. Chcielibyśmy jako
Polonia uczestniczyć w przygotowywanych przez Ministerstwo
Kultury Rzeczypospolitej Polskiej Dniach Kultury Polskiej.
Sądzimy też, że polskie media powinny szerzej informować
społeczeństwo polskie o działalności organizacji polonijnych za
granicą, w tym w Rosji.
Uważamy za nader celowe wprowadzenie w szkolnictwie średnim i
wyższym Rzeczypospolitej Polskiej kursu wykładów o Polonii
świata, bo przybliży on prawdziwy obraz życia i potrzeb Polaków
za granicą.
Liczymy na pomoc instytucji państwowych w uregulowaniu problemu
rehabilitacji mniejszości polskiej w Rosji. Dotychczas doczekały
się tego niektóre mniejszości Federacji Rosyjskiej. Ten problem
jest ściśle związany z ewentualnym odzyskaniem polonijnego
mienia, które skonfiskowano w latach stalinowskich represji.
Chodzi tu o domy, pomieszczenia, księgozbiory i archiwalia.
Ogromne znaczenie dla Polonii w Rosji ma utworzenie struktur
terenowych duszpasterstwa polonijnego. W diecezjach rosyjskiego
Kościoła rzymskokatolickiego nabożeństwa odprawiane są głównie w
języku rosyjskim i tylko w niektórych miejscowościach Polacy
mogą uczestniczyć w liturgii w języku ojczystym. Duszpasterstwo
polonijne będzie również ogromnie pomocne w wychowaniu i
nauczaniu młodzieży polonijnej.
Liczymy, że polityka polonijna będzie częścią polityki
ogólnopaństwowej i nie powstanie niebezpieczeństwo poświęcenia
interesów Polonii w imię dobrych stosunków z rządami krajów
naszego zamieszkania. Umacnianie pozycji społeczności polskich
za granicą doprowadzi do promowania Polski w naszych krajach,
jak również ułatwi tam nasz awans polityczny i ekonomiczny. Może
jesteśmy w Rosji niezamożni, a nasze organizacje mają mniejsze
doświadczenia w porównaniu z organizacjami w Ameryce czy w
Europie, ale zapewniam państwa, że jesteśmy silni duchem, że
jesteśmy dobrymi ambasadorami troszczącymi się o dobre imię
Polski.
Wysoka Izbo! Liczymy na uwzględnienie naszych uwag. Ułatwi nam
to działalność na ważnej niwie odradzania tożsamości narodowej
oraz ukształtowania Polonii jako trwałego i znaczącego elementu
w społeczeństwie rosyjskim.
Chciałabym serdecznie podziękować Senatowi za troskę i opiekę
nad Polakami mieszkającymi na Wschodzie i w Rosji. Dziękuję.
Do góry 5
