Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy,
Nasz dzisiejszy list poświęcony jest tylko jednej, za to bardzo
ważnej sprawie, uchwalonej przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej
„Karcie Polaka” .
To jedna z najważniejszych spraw dla naszych Braci-Rodaków na
Wschodzie i dla wszystkich na Zachodzie, którzy się z nimi
solidaryzują.
Łączę serdeczne pozdrowienia
Tadeusz Pilat - Prezydent EUWP
KARTA POLAKA
CHRONOLOGIA WYDARZEŃ :
- Na wiosnę 2007 Rząd RP przyjął projekt ustawy o „Karcie
Polaka”
- W sierpniu br. okazuje się, że rozwiązanie Sejmu nastąpi
wkrótce.
- 19 sierpnia z inicjatywy sekretarza generalnego Romana
Śmigielskiego, Sekretariat EUWP kieruje do Premiera Jarosława
Kaczyńskiego list w sprawie jak najrychlejszego uchwalenia ustawy
o „Karcie Polaka”, jeszcze przez obecny Sejm. Odpowiedź Kancelarii
Premiera jest natychmiastowa.
- 24 sierpnia pod Kancelarią Premiera i pod Sejmem
demonstruje grupa ponad 120 przybyłych z Ukrainy, Białorusi i
Litwy Rodaków. W pierwszym szeregu na czele swych organizacji idą
Sekretarze EUWP: Andżelika Borys, Emilia Chmielowa i Edward
Trusewicz oraz przybyły ze Szwecji Prezydent EUWP Tadeusz Pilat.
Obecny jest też wiceprezes ZPL Stanisław Pieszko.
- Delegacja w powyższym składzie wręcza Premierowi petycję w
sprawie uchwalenia ustawy i udaje się do Sejmu na rozmowę z
Marszałkiem Ludwikiem Dornem, który w ich obecności podpisuje
decyzję o skierowaniu projektu ustawy do komisji.
Delegację przyjmuje też Wicemarszałek Senatu RP, Krzysztof Putra.
- 7 września po 10 latach prac Sejm Rzeczpospolitej
Polskiej uchwala ustawę o „Karcie Polaka”. Tego samego dnia
zostaje podjęta decyzja o samorozwiązaniu Sejmu
*****
List EUWP do Premiera
Frederiksberg, 19.08.2007
Premier Jarosław Kaczyński
Warszawa
Szanowny Panie Premierze,
Z zadowoleniem przyjęliśmy do wiadomości fakt, że kierowany przez
Pana Premiera rząd przygotował wiosną br. pakiet ustaw polonijnych
obejmujący projekty ustaw o Karcie Polaka, o stwierdzaniu
pochodzenia polskiego oraz o zmianie ustawy o wyborze Prezydenta
RP oraz ustawy Ordynacja wyborcza do Sejmu RP i do Senatu RP.
Było to potwierdzeniem słów Pana Premiera o realnej działalności,
wypowiedzianych m.in. w Pańskim exposé w lipcu 2006 r.
Projekt ustawy o ustaleniu polskiego pochodzenia oraz Karcie
Polaka stanowi realizację zapisów art. 52 ust. 5 Konstytucji RP
oraz jest wyrazem spełnienia obowiązku państwa polskiego wobec
Polaków, którzy na skutek zmiennych losów naszej Ojczyzny znaleźli
się poza jej obecnymi granicami.
W związku z zaistniałą w Polsce sytuacją polityczną i z myślą o
naszych Rodakach zza wschodniej granicy, apelujemy do Pana
Premiera o uczynienie wszelkich kroków, aby projekt ustawy o
Karcie Polaka został uchwalony jak najszybciej, jeszcze w obecnej
kadencji Sejmu i Senatu. Obawiamy się, że szeroki obecnie dostęp
do wiz może zostać poważnie ograniczony przy wejściu Polski do
obszaru Schengen. Dlatego też uważamy, że jest to sprawa nie
cierpiąca zwłoki. Nasi Rodacy zza wschodniej granicy są częścią
Narodu Polskiego i powinni mieć prawo do bezproblemowego wjazdu do
Ojczyzny.
Od 1989 r. brakowało w Polsce niestety woli politycznej, aby
sprawy Polaków ze Wschodu doprowadzić do końca. Inne kraje, jak
np. Węgry, już dawno sobie z podobnymi problemami poradziły,
podczas gdy ustawa o Karcie Polaka, w kolejnych kadencjach Sejmu,
ginęła w szufladach niemożności. Grozi to nam po raz kolejny,
jeżeli ustawa ta nie zostanie uchwalona w obecnej kadencji Sejmu.
Do gotowej ustawy zawsze można będzie wnieść poprawki. Natomiast,
gdy ustawa ta nie zostanie teraz uchwalona, prace nad nią - po raz
kolejny - rozpocząć trzeba będzie praktycznie od zera.
Z poważaniem,
w imieniu Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych
Tadeusz Adam
Pilat Roman
Śmigielski
Prezydent
Sekretarz generalny
*****
Apel Premiera
24.08.2007, Warszawa
Premier apeluje o szybkie uchwalenie Karty Polaka
Prezes Rady Ministrów
Jarosław Kaczyński odebrał od przedstawicieli
mniejszości polskiej na Wschodzie petycję z prośbą o uchwalenie
Karty Polaka. Kilkusetosobowa delegacja z Białorusi, Litwy,
Ukrainy, Rosji i Kazachstanu przybyła specjalnie w tej sprawie pod
Kancelarię Premiera. Szef rządu witając rodaków podkreślił, że
Karta to wyraz troski władz Polski o Polaków, niezależnie od tego,
gdzie mieszkają. - To jest ustawa, nad którą praca trwała łącznie 10 lat i tym razem udało
się ją nam przygotować - zaznaczył. Premier stwierdził
również, że konieczne jest podtrzymywanie i umacnianie zaufania
między Polakami mieszkającymi w kraju i za granicą.- To jest cel
mojego rządu, to jest mój osobisty cel - powiedział.
Przedstawiciele delegacji w imieniu Polaków mieszkających na
byłych ziemiach radzieckich podziękowali premierowi za troskę i
zainteresowanie ich sprawami. Jak dodali, wyrazem tego było m.in.
powołanie Międzyresortowego Zespołu ds. Polonii i Polaków za
Granicą. - W imieniu Polaków z
Kresów, Polaków, którzy zawsze należeli do narodu polskiego,
chcemy podziękować premierowi za osobiste zaangażowanie i obronę
- powiedziała Andżelika
Borys, przewodnicząca Związku Polaków na
Białorusi.
Zgodnie z rządowym projektem ustawy osoby polskiego pochodzenia
mieszkające w byłych republikach Związku Radzieckiego będą mogły
uzyskać Kartę Polaka. Dokument ten będzie umożliwiał ubieganie się
o refundację lub zwrot kosztów długoterminowej wizy w Polsce.
Będzie to szczególnie ważne po wejściu naszego kraju do strefy
Schengen. Ponadto otrzymanie Karty ułatwi podjęcie nauki w Polsce.
Osoby chcące się kształcić będą mogły uczyć się m.in. w szkołach
wyższych, na takich samych zasadach jak obywatele polscy.
Posiadacze Karty mają korzystać również z 37-procentowej ulgi w
przejazdach kolejowych, z prawa do świadczeń opieki zdrowotnej
oraz z bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych.
O Kartę będą mogły ubiegać się osoby, które spełnią łącznie trzy
warunki: wykażą swój związek z polskością, przynajmniej przez
bierną znajomość języka polskiego; w obecności polskiego konsula
złożą pisemną deklarację o przynależności do narodu polskiego oraz
wykażą, że mieli polskich przodków albo aktywnie działali w
organizacjach polonijnych. Posiadanie Karty nie będzie oznaczać
nabycia polskiego obywatelstwa, nie upoważni też do przekroczenia
granicy ani do osiedlenia się w Polsce.
*****
Delegacja w Senacie RP
Wizyta delegacji rodaków z Litwy, Ukrainy, Rosji i Kazachstanu
24 sierpnia 2007 r. wizytę w Senacie RP złożyła dwustuosobowa
delegacja rodaków z Litwy, Ukrainy, Białorusi, Rosji i
Kazachstanu. Gości przyjął wicemarszałek Senatu RP Krzysztof Putra.
W spotkaniu uczestniczyła senator Ewa Tomaszewska, poseł Piotr
Krzywicki reprezentujący sejmową Komisję Łączności z Polakami za
Granicą, zastępca szefa Kancelarii Senatu RP Romuald Łanczkowski.
Celem wizyty delegacji było omówienie losów projektu ustawy "Karta
Polaka" i przedstawienie stanowiska Polaków żyjących poza
granicami kraju w tej kwestii.
Wicemarszałek Krzysztof Putra przywitał gości informacją o
poszerzeniu porządku trwającego posiedzenia Sejmu o punkt
poświecony ustawie "Karta Polaka". Na tę wiadomość, rodacy ze
Wschodu czekali od dawna.
Uprawnienia wynikające z "Karty Polaka" przedstawił poseł Piotr
Krzywicki. Zastępca szefa Kancelarii Senatu RP Romuald Łanczkowski
przekazał zapewnienie marszałka Bogdana Borusewicza, że gdy ustawa
"Karta Polaka" przejdzie proces legislacyjny w Sejmie i przekazana
zostanie Senatowi, prace nad tą ustawą podjęte zostaną
niezwłocznie, tak by zawarte w niej zapisy, jak najszybciej stały
się obowiązującym prawem.
Rodacy ze Wschodu przyjęli informacje o "Karcie" z zadowoleniem.
Andżelika Borys - prezes Związku Polaków na Białorusi - nazwała
"Kartę Polaka" dokumentem przynależności do polskiego narodu.
Prezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie Emilia Chmielowa
uznała, iż ustawa ta, to sukces polskiego rządu i parlamentu. O
słuszności nadania Polakom ze Wschodu praw gwarantowanych "Kartą
Polaka" mówił także prezydent Europejskiej Unii Wspólnot
Polonijnych Tadeusz Adam Pilat, który specjalnie przyjechał ze
Szwecji, by wesprzeć rodaków z Litwy, Ukrainy i Białorusi w ich
staraniach o ustanowienie praw zapisanych w "Karcie".
Zadowolenie z "Karty Polaka" wyrażali też rodacy z Kazachstanu,
choć oni oczekują na akt prawny, który umożliwi im repatriację.
Aleksandra Ślusarek ze Związku Repatriantów RP złożyła na ręce
wicemarszałka Senatu RP Krzysztofa Putry petycję w sprawie
repatriacji polskich zesłańców do Kazachstanu.
Projekt ustawy przewiduje, że "Karta Polaka" może być przyznana
osobie, która m.in. wykaże co najmniej bierną znajomość języka
polskiego, w obecności konsula złoży pisemną deklarację
przynależności do narodu polskiego. Osoba ta ma też wskazać, że co
najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków
było narodowości polskiej lub posiadało polskie obywatelstwo, bądź
wykazać swoją działalność na rzecz kultury polskiej lub polskiej
mniejszości.
Osoba posiadająca "Kartę", będzie mogła korzystać m.in. z
bezpłatnej lub refundowanej przez państwo polskie wizy, z
polskiego systemu oświaty, w nagłych wypadkach z opieki
zdrowotnej, jak również z 37 proc. zniżki na kolej państwową.
*****
Przyjęcie ustawy
W piątek 7.09.2007 r. Sejm przyjął ustawę - Karta Polaka. Osobom
deklarującym polską narodowość, mieszkającym w państwach
powstałych na obszarze dawnego ZSRR, umożliwi
ona m.in. wielokrotne przekraczanie granicy, kształcenie w
polskich szkołach i uczelniach, ułatwi uzyskiwanie stypendiów.
Da też prawo do zwolnienia z opłaty za wizę pobytową lub do jej
refundacji, pozwoli korzystać z ulgowych biletów kolejowych w
Polsce.
Sejm przyjął poprawkę do rządowego projektu, która rozszerza
uprawnienia wynikające z Karty o prawo do podejmowania pracy i
prowadzenia działalności gospodarczej na terenie Polski. Odrzucił
natomiast poprawkę PO, aby Karta Polaka objęła nie tylko Polonię
żyjącą na Wschodzie, ale na całym świecie.
Kartę można przyznać osobie, która nie posiada obywatelstwa
polskiego ani zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. Musi wykazać
się m.in. co najmniej bierną znajomość języka polskiego i w
obecności konsula złożyć pisemną deklarację przynależności do
narodu polskiego. Powinna też wskazać, że co najmniej jedno z jej
rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości
polskiej lub posiadało polskie obywatelstwo albo dowieść swojej
działalności na rzecz kultury polskiej lub polskiej mniejszości.
Karta, wydawana przez konsula, będzie ważna przez dziesięć lat z
możliwością przedłużenia jej na wniosek zainteresowanego.
*****
W imieniu Sekretariatu EUWP pragnę serdecznie podziękować za
szczególne zaangażowanie w tej sprawie trzem osobom:
Doradcy Premiera Panu Michałowi Dworczykowi,
Panu Ministrowi Romualdowi Łanczkowskiemu
oraz naszej dzielnej koleżance Andżelice Borys,
która już po wyjeździe naszej delegacji z Warszawy wzięła udział
w wielu spotkaniach w klubach poselskich
oraz posiedzeniach sejmowych i senackich komisji.
Tadeusz Adam Pilat
Prezydent EUWP
