Union of Polish Communites in Europe

Europäische Verband Polnischen Gemeinschaften

Union des Communautés Polonaises en Europe

 ôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôô

List informacyjny nr. 3/2003

Polonijna Rada Konsultacyjna
Jak już Państwa informowałem, pierwsze posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej odbyło się 16 grudnia 2002 r. w siedzibie Senatu. Europejską Unię Wspólnot Polonijnych reprezentowali: Prezydent Helena Miziniak i Sekretarz Tadeusz Kruczkowski. Niestety nieobecni byli: Józef Bułat - Dyrektor Biura Kongresu Polonii Amerykańskiej, Jan Kobylański - Prezes Unii Stow. i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej i Janusz Rygielski - Prezes Rady Naczelnej Polonii Australijskiej. Spodziewam się protokołu z tego posiedzenia. Na razie cytuję jedyny materiał o przebiegu tego zebrania (PAP/Inf. wł.), który do dnia dzisiejszego otrzymałem:

 

Nakłady budżetowe na współpracę z Polonią, wg marszałka Senatu RP Longina Pastusiaka, wyniosą w bieżącym roku 82,8 mln zł, czyli więcej niż w ub. roku, kiedy to na ten cel przeznaczono 78,2 mln zł. 16 grudnia ub. r. w Senacie odbyło się pierwsze posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy marszałku Senatu.

Senat przeznaczy swoją część tej kwoty, czyli 46 mln zł, na cele inwestycyjne: budowę szkół, domów polskich, ośrodków kultury polskiej oraz na tzw. wydatki programowe, np. imprezy organizowane przez organizacje polonijne, na wakacje dla dzieci polonijnych czy leczenie np. dzieci z Czarnobyla.

“Potrzeby Polonii są ogromne — o wiele większe niż możliwości ich zaspokojenia przez budżet państwa. Największe potrzeby ma oczywiście Polonia na Wschodzie” — przyznał Pastusiak.

Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych Helena Miziniak powiedziała, że Polonię bardzo martwi uszczelnienie granicy na Wschodzie, które nastąpi w lipcu br. w związku z wymogami UE.

Wg Pastusiaka, MSZ obiecało, że wizy będą łatwo dostępne, tanie i wielokrotne.

Miziniak nawiązała też do kwestii ustawy o Karcie Polaka. Według niej, senacka komisja zajmująca się Polonią, w odróżnieniu od komisji sejmowej, ma gotowy projekt takiej ustawy.

Prezes Związku Polaków na Białorusi Tadeusz Kruczkowski podkreślił, że dla Polaków zamieszkałych w byłych europejskich republikach ZSRR “najważniejsze jest rozwiązanie kwestii prawnych — albo Karta Polaka, albo system podwójnego obywatelstwa”.

“Rozwiązanie tego problemu należy do rządu, tym bardziej, że wszyscy Polacy zamieszkali na tych terenach nie zrezygnowali po wojnie z obywatelstwa polskiego. Nikt sam nie złożył rezygnacji z tego obywatelstwa, po prostu wszystkim zostały wydane sowieckie paszporty. Uważamy, że ten problem rząd polski powinien rozwiązać jak najszybciej, jeżeli uważa, że jesteśmy częścią narodu polskiego” — podkreślił Kruczkowski.

Senat ubiegłej kadencji przygotował projekt ustawy wprowadzającej Kartę Polaka, która miała być rodzajem “wizy narodowościowej” - dokumentu wydawanego, by potwierdzić przynależność do narodu polskiego b. obywateli RP i ich potomków. Karta uprawniałaby m. in. do wielokrotnego przekraczania granicy Polski bez konieczności posiadania niezbędnych środków na pobyt oraz do nieograniczonego pobytu na terenie kraju, dostępu do szkół publicznych i opieki medycznej na zasadach obowiązujących obywateli polskich.

Po części inauguracyjnej spotkania minister MSZ Włodzimierz Cimoszewicz przedstawił “Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą”, zaznaczając główne kierunki i zadania.

Wystąpienie Włodzimierza Cimoszewicza wzbudziło dużo pytań ze strony przedstawicieli Polonii Zachodniej i Polaków ze Wschodu. Mówiąc o stosunkach polsko-białoruskich minister podkreślił, że Polska pragnie ustalenia dobrych politycznych i kulturalnych stosunków, ponieważ Białoruś jest sąsiadem i tu mieszka liczna polska mniejszość. Na pytanie Tadeusza Kruczkowskiego o roli polskiej mniejszości w tych stosunkach, Włodzimierz Cimoszewicz zaznaczył, że rząd pamięta o Polakach na Białorusi, będzie podtrzymywać nasze potrzeby, a przestrzeganie praw mniejszości polskiej będzie w centrum omawianych kwestii w nawiązaniu kontaktów.

Podczas spotkania Polonijnej Rady Konsultacyjnej został przedstawiony program budżetu środków finansowych przeznaczonych na współpracę z Polonią, a mianowicie na działalność organizacji polskich, inwestycje, rozwój kultury, oświaty.

Marszałek Senatu RP zaznaczył, że o dotację w 2003r. wystąpiły 52 fundacje, tak najstarsze — Stowarzyszenie “Wspólnota Polska”, Fundacja “Pomoc Polakom na Wschodzie”, jak i zupełnie nowe. Członkowie Rady Konsultacyjnej z punktu widzenia przedstawianych krajów wypowiedzielisię o działalności poszczególnych fundacji i zadaniach.

Na zakończenie uczestnicy spotkania złożyli propozycje tematów na następne posiedzenie, które odbędzie się w kwietniu br. Są to kwestie Karty Polaka, prawa mniejszości narodowej, rozwoju polskiego biznesu i biznesu polonijnego na Wschodzie, praca z młodzieżą i inne.

Zakończyło się spotkanie uroczystą kolacją z łamaniem się opłatkiem z marszałkiem Senatu Longinem Pastusiakiem i wicemarszałek Jolantą Danielak.

Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą
Program rządowy zaprezentowany przez Pana Ministra Cimoszewicza wywołał wiele dyskusji. Europejska Unia Wspólnot Polonijnych przygotowuje obecnie oficjalne oświadczenie na temat programu. A oto główne kierunki programu:

Sprawy Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą i współpraca z nimi stanowią istotny element polskiej polityki zagranicznej. Za podstawowe kierunki polityki polonijnej realizowanej przez rząd, a koordynowanej przez ministra spraw zagranicznych, przyjmuje się:

1. Działania na rzecz zapewnienia Polonii i Polakom za granicą prawa i możliwości kultywowania polskości w państwach ich zamieszkania, rozwijania kontaktów z krajem oraz korzystania ze wszystkich praw mniejszości narodowych;

2. Dążenie do podniesienia rangi i znaczenia Polonii i mniejszości polskich za granicą w życiu politycznym, społecznym, gospodarczym, naukowym, naukowo - technicznym i kulturalnym państw zamieszkania;

3. Wsparcie działalności gospodarczej Polonii i współpracy biznesu polonijnego z krajem;

4. Rozwój aktywności młodego pokolenia Polonii;

5. Rozszerzenie dostępu i możliwości Polonii i Polaków za granicą do nauczania i doskonalenia znajomości języka polskiego;

6. Zapewnienie Polonii i Polakom za granicą rzetelnej informacji o Polsce;

7. Stwarzanie Polonii i Polakom za granicą warunków do jak najszerszego dostępu do dóbr polskiej kultury narodowej;

8. Pozyskiwanie Polonii i Polaków za granicą do wspierania polskich interesów państwowych i narodowych w sprawach, w których są one zgodne z interesami państw zamieszkania Polonii;

9. Szczególna pomoc Polakom na Wschodzie, w tym w odbudowywaniu polskiej inteligencji.

Współpraca z Polonią i Polakami za granicą kształtowana będzie na zasadzie odpowiedzialnego i zrównoważonego partnerstwa.

Deklaracja EUWP
Została ogłoszona deklaracja EUWP w sprawie poparcia dla przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W dokumencie tym, w oparciu o statut organizacji i wcześniejsze dokonania w tej sprawie Europejska Unia Wspólnot Polonijnych :

• Deklaruje,że we wszystkich swoich działaniach dalej aktywnie popierać będzie przystąpienie Polski do Unii Europejskiej;

• Podkreśla, że członkostwo w UE jest dla Polski historyczną szansą, a równocześnie wielkim wyzwaniem dla całego społeczeństwa i gospodarki;

• Uważa, że rzetelna, obiektywna informacja o wszystkich korzyściach i wadach przynależności Polski do UE, może pozytywnie wpłynąć na nastroje w polskim społeczeństwie i w związku z tym traktuje sprawę przekazania Rodakom tej informacji jako swój patriotyczny obowiązek.

• Oświadcza, że ci z nas, którzy żyją w krajach członkowskich UE, mogą zapewnić, że żaden z tych krajów poprzez członkostwo w UE nie utracił swojej suwerenności, kultury ani tradycji;

• Przywołuje wygłoszone w 1999 roku przez Jana Pawła II, poparcie dla tej sprawy;

• Zapewnia Polaków spoza przyszłej UE, że zagwarantowanie im właściwego kontaktu z ojczyzną będzie przedmiotem naszych usilnych starań.

• Apeluje o wzięcie udziału w referendum i o głosowanie za wejściem Polski do Unii Europejskiej.

• Deklaruje, że będziemy z naszej strony robić wszystko, aby jak najlepiej promować Polskę w krajach naszego zamieszkania i w ten sposób przyczynić się do wsparcia procesów ratyfikacji traktatu akcesyjnego.

Jest to niezwykle ważny dokument, który odbił się w Polsce i w świecie szerokim echem. Przytoczyłem tu jedynie wybrane jego fragmenty. Całość znajdziecie Państwo na stronach internetowych EUWP.

Konferencja Promocyjna Polonii Europejskiej na rzecz przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.
Nic jeszcze nie wiadomo na temat konferencji promocyjnej ponad to, że bardziej prawdopodobny jest termin majowy. Poszczególne placówki dyplomatyczne wytypowały już kandydatów na konferencję. Pan poseł Ryszard Kalisz, przewodniczący Komisji Ustawodawczej Sejmu RP zapewnił, że obywatele polscy zamieszkali za granicą wezmą udział w referendum o przystąpieniu Polski do UE.

Przeciw członkostwu Polski w Unii Europejskiej.
W tej sprawie Polonia nie mówi jednym głosem. Na łamach wychodzącego w Argentynie “Głosu Polskiego” pan Jan Pyszko, Prezes Związku Organizacji Polskich w Szwajcarii, ostro krytykuje obecne władze polskie nawiązując równocześnie do sprawy przystąpienia Polski do UE. W artykule, który jest oficjalnym stanowiskiem Polonii szwajcarskiej, zdecydowanie występuje przeciw przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i przestrzega cytując słowa Churchila: “Narody nie mają przyjaciół, narody mają swoje interesy”. Pan Prezes Pyszko nie zgadza się również z Deklaracją EUWP w tej sprawie.

Oświadczenie w sprawie IPN
W dniu dzisiejszym Sekretariat EUWP wydał oświadczenie w sprawie Instytutu Pamięci Narodowej, które przesłane zostało do do najwyższych władz polskich. Poniżej podaję początkowy i końcowy fragment oświadczenia.

Organizacje Polonijne zrzeszone w Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych z wielkim zaniepokojeniem odbierają napływające z kraju informacje dotyczące ograniczenia roli Instytutu Pamięci Narodowej poprzez zmniejszenie budżetu tej instytucji oraz planowaną likwidację jej pionu śledczego... ...Apelujemy do elit rządzących w Kraju o zaniechanie dalszych działań zmierzających do ograniczenia roli tak ważnej instytucji, jaką jest Instytut Pamięci Narodowej oraz likwidacji Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi.

Z całością oświadczenia można się zapoznać na stronach internetowych EUWP.

Nowe polskie przepisy paszportowe
Z całego świata napływają protesty skierowane przeciw nowym polskim przepisom paszportowym, które obowiązują od 1 stycznia br. Pozwalam sobie zacytować fragmenty listu Kongresu Polonii Kanadyjskiej

ZG KPK jest wysoce zaniepokojony obowiązujacymi od 1-go stycznia br. zmianami przepisów dotyczących wydawania paszportów polskich obywatelom polskim mieszkającym poza granicami Kraju, szczególnie w kontekście nowego wymogu obowiązkowej rejestracji w polskich Urzędach Stanu Cywilnego osób polskiego pochodzenia urodzonych i zamieszkałych poza granicami Polski.

Nie chodzi tu jedynie o opóźnienia i niedogodności związane z koniecznością drukowania nowych paszportów w Polsce lecz przede wszystkim o nierealistyczny wymóg rejestracji w Polsce wszystkich osób pochodzenia polskiego chcących odwiedzić Polskę, niezależnie od ich miejsca urodzenia i zamieszkania. Rejestracja taka wymagałaby złożenia w USC oryginału kanadyjskiej metryki urodzenia... Z powodów formalnych, wielu Kanadyjczyków polskiego pochodzenia będzie praktycznie pozbawionych możliwości odwiedzania Polski, wielu się do tego zniechęci...

Jest przykre, by nie powiedzieć upokarzające, że w czasie gruntownych demokratycznych przemian w Polsce, nasze możliwości odwiedzania Kraju są coraz bardziej utrudniane i ograniczane.

Zrozpaczeni i oburzeni Polacy z Kanady protestują w listach do władz polskich i proszą o poparcie inne organizacje polonijne. Nie trzeba chyba dodawać, że sprawa dotyczy wszystkich obywateli polskich za granicą, niezależnie od kraju zamieszkania. Należy natomiast zaznaczyć, że chodzi tu nie tylko o metrykę urodzenia, ale o wszystkie dokumenty stanu cywilnego, a więc śluby, rozwody, zgony itp. Urzędy konsularne nie będą mogły jak dotąd uznawać (przetłumaczonych dokumentów kraju zamieszkania lecz wyłącznie polskie, czyli wydane przez polskie urzędy stanu cywilnego. Posiadacz polskiego obywatelstwa, nawet ten urodzony za granicą, będzie musiał przez całe życie rejestrować wszelkie cywilne poczynania, w jakimś wymyślonym przez urzędników polskim urzędzie stanu cywilnego. Jeśli tego nie zrobi, to nie otrzyma polskiego paszportu, a być może nie wjedzie też do Polski, co nie tak dawno przerabialiśmy. Jest to oczywiście ogromne powiększenie i utrudnienie pracy konsulatów. Na nich również, będących pierwszą linią kontaktu z klientami wyładuje się irytacja nękanych biurokratycznymi wymysłami Polonusów, nie mogących w racjonalnym terminie uzyskać paszportu lub odwiedzić ojczyzny.

Ponawiam uprzejmą prośbę do wszystkich, o nadsyłanie materiałów do listów informacyjnych w formie elektronicznej na mój adres.

Łączę serdeczne pozdrowienia.

Tadeusz Adam Pilat
Wiceprezydent EUWP

27 stycznia 2003 r.

Do góry 5