Union of Polish Communites in Europe

Europäischer Verband Polnischen Gemeinschaften

Union des Communautés Polonaises en Europe

 ôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôôô

List informacyjny nr. 11/2006

Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy,

Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok 2007 a od naszego VI Zjazdu w Wilnie minęło już kilka tygodni. Rozpoczynamy zatem nasz kolejny list, a pierwszy w nowej kadencji życzeniami i skrótową informacją o zjeździe. Jest w opracowaniu protokół, który wszystkie organizacje członkowskie otrzymają po adjustacji przez korektorów. Rząd Sejm i Senat pracują nad nowymi propozycjami dotyczącymi naszych organizacji. Związek Polaków na Białorusi jest coraz bardziej gnębiony przez reżymowe władze. To główne tematy naszego listu. Zwracam się jednocześnie z prośbą do wszystkich o przesłanie nam zdjęć ze Zjazdu, chcemy je umieścić na naszej stronie internetowej. Proszę uprzejmie o wybaczenie błędów i literówek tego listu. Nie został on poddany korekcie gdyż z pełnienia swej funkcji zrezygnowała Urszula Milczewska, która dokonywała korekty i dystrybucji listów przez ostatnie lata.

 

Łączę serdeczne świąteczne pozdrowienia.   Tadeusz Pilat - Prezydent EUWP

 

     „Przy wigilijnym stole,

     łamiąc opłatek święty,

     pomnijcie, że dzień ten radosny

     w miłości poczęty,

          Że jako mówi Wam wszystkim

          dawne, odwieczne orędzie,

          z pierwszą na niebie gwiazdą

          Bóg w Waszym domu zasiądzie.”

                                     (Jan Kasprowicz)

 

 

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy zdrowia i pomyślności wszystkim członkom

organizacji polonijnych w Europie i na świecie. Prezesom i działaczom życzymy wielu

sukcesów w pracy polonijnej w Nowym Roku 2007.

 

Sekretariat EUWP

 

 

*   *   *

 

1)   VI Zjazd EUWP w Wilnie

W dniach 27 – 29 października 2006 roku w Domu Polskim w Wilnie odbył się VI Zjazd  Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Zamieszczamy informację o Zjedzie.

 

2)   Delegacja EUWP w Warszawie

W dniach 20-21 grudnia w Warszawie przebywała delegacja kierownictwa Sekretariatu EUWP .

 

3)   List w sprawie Andżeliki Borys

W związku z zatrzymaniem Andżeliki Borys Sekretariat wystosował list protestacyjny w tej sprawie do Ambasady Republiki Białorusi w Warszawie.

 

4)   Akcje Protestacyjne  w sprawie Andżeliki Borys

Sekretariat EUWP proponuje organizacjom członkowskim następujące podjęcie działań protestacyjnych w sprawie naszych rodaków na Białorusi.

 

5)   III Zjazd Polonii i Polaków z Zagranicy

Cytujemy informację w sprawie przyszłorocznego  Otwarcie III Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy oraz  posiedzenia Rady Polonii Świata.

 

6)   XII Walne zebranie USOPAŁ

W dniach 17 – 19 listopada w Punta del Este, Urugwaj, odbyło się XII Walne Zebranie Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej – USOPAŁ.

 

7)   Wiadomości z PSK im. Józefa Bema na Węgrzech

Otrzymaliśmy informację z Węgier o spotkaniu z PZPN   Świętym Mikołaju  i wieczorze wigilijnym.

 

8)   Wystawa w Paryżu

Stowarzyszenie Nazareth Famille w Paryżu i Opolski Oddział Stowarzyszenia Wspólnota Polska zorganizowały w salach domu PMK wystawę pt. „Kresy – ziemia wielu wyznań w obiektywie Stanisława Wierzgonia”.

 

9)   List do Premiera w sprawie konsultacji

Sekretariat skierował list  do Premiera Jarosława Kaczyńskiego w sprawie potrzeby konsultacji nowopowstającego programu dotyczącego Polonii.

 

10)   Projekt stypendialny TVP

Z telewizji Polskiej otrzymaliśmy informację o projekcie stypendialnym dla młodzieży, który poniżej zamieszczamy.

 

11)   Protest parafian w Grodnie

Ponad 70 wiernych jednej z katolickich parafii Grodna zebrało się przed siedzibą białoruskich władz obwodowych, żądając wydania zezwolenia na budowę kościoła.

 

12)   Czy w Grodnie będzie można wybudować kościół ?

Żeby w Grodnie zbudować kościół, trzeba mieć zgodę prezydenta Łukaszenki. Od dziesięciu lat pod różnymi pretekstami władze blokują rozpoczęcie budowy świątyni.

 

13)   Apel w sprawie obrony naszych rodaków na Białorusi.

W ostatnich miesiącach sytuacja naszych rodaków na Białorusi uległa znacznemu pogorszeniu. W związku z tym Sekretariat EUWP wystosował apel w tej sprawie.

 

14)   Konstytucja Republiki Białorusi

Zamieszczamy poniżej ważne dla obrony niezależności naszych rodaków na Białorusi, fragmenty konstytucji tego kraju.

 

15)   Powstanie Instytutu Kresowego

W Warszawie powstała nowa instytucja kultury - Instytut Kresowy.

 

16)   Kondolencje

Po katastrofie w kopalni „Halemba”, Sekretariat wysłał kondolencje na ręce Pana Marszałka Senatu RP.

 

17)   Rezygnacja Urszuli Milczewskiej

12 grudnia Urszula Milczewska złożyła z przyczyn osobistych rezygnację z funkcji zastępcy członka Sekretariatu EUWP. Funkcję tę Urszula pełniła od ostatniego Zjazdu w Wilnie.

 

18)   Apel rodaków z Kazachstanu

Zamieszczamy apel przewodniczących Związku Polaków w Kazachstanie do uczestników V Międzynarodowej Konferencji Polonijnej na  Uniwersytecie Szczecińskim.

 

19)   Ustawa o opiece nad Polonią i Polakami za granicą

Senat RP przygotowuje z dawna oczekiwana, bardzo pożyteczną i potrzebną ustawę porządkującą sprawy opieki nad Polonią i Polakami za granicą.

 

 

*   *   *

 

1)   VI Zjazd EUWP w Wilnie

W dniach 27 – 29 października 2006 roku w Domu Polskim w Wilnie odbył się VI Zjazd  Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. W Zjeździe uczestniczyło 58 delegatów z 24 krajów Europy. Honorowym gościem Zjazdu był  Prof. Andrzej Stelmachowski, Prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska.

Delegaci zapoznali się ze sprawozdaniami z trzyletniej działalności Sekretariatu EUWP oraz Komisji: ds. obrony dobrego imienia Polski i Polaków, oświatowej, młodzieżowej i ds. mniejszości narodowych.

Komisja statutowa w ciągu trzech lat nie podjęła żadnych prac a jej przewodniczący nie przybył na Zjazd i nie złożył sprawozdania, co spotkało się z dezaprobatą zebranych delegatów. Wybrano nową komisję statutową, która dokona niezbędnych zmian w ciągu najbliższego roku.

Po dyskusji, na wniosek komisji rewizyjnej delegaci udzielili ustępującemu Sekretariatowi wymaganego absolutorium.

W części wyborczej dokonano wyboru nowych władz EUWP. Prezydenta Unii zebrani wybierali w tajnym głosowaniu spośród trzech zgłoszonych kandydatów.

- Tadeusz A. Pilat (Szwecja), otrzymał 39 głosów

- Michał Bieniasz (Szwecja) otrzymał 14 głosów,

- Konrad Sutarski (Węgry) otrzymał 5 głosów.

Nowo wybrany Prezydent EUWP Tadeusz Adam Pilat jest znanym działaczem polonijnym, cieszy się powszechnym zaufaniem, co potwierdzają wyniki wyborów, w których uzyskał ponad dwukrotnie więcej głosów niż pozostali kandydaci łącznie. Na Zjeździe był delegatem Zrzeszenia Organizacji Polonijnych w Szwecji, którego prezesem był przez 3 kadencje. Uprzednio w EUWP pełnił funkcje Sekretarza a przez dwie ostatnie kadencje Wiceprezydenta.

Zjazd w uznaniu zasług dla EUWP, przyznał Helenie Miziniak tytuł Honorowego Prezydenta Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Helena Miziniak działa  w EUWP od momentu powstania organizacji i pełniła poprzednio funkcje Sekretarza Generalnego, a przez dwie ostatnie kadencje Prezydenta EUWP.

Następnie dokonano wyboru członków Sekretariatu EUWP.

Wiceprezydentem został Aleksander Zając, reprezentujący Konwent Organizacji Polskich w Niemczech, poprzednio pełniący funkcję Sekretarza.

Sekretarzem generalnym na trzecią kolejną kadencję został Roman Śmigielski, reprezentujący Federację Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich w Danii „Polonia”.

Sekretarzami zostali:

Andżelika Borys, Prezes Związek Polaków na Białorusi,

Emilia Chmielowa, Prezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie, 

Edward Trusewicz  Sekretarz Związku Polaków na Litwie,

Trudną funkcję Skarbnika EUWP powierzono Helenie Miziniak, reprezentującej Zjednoczenie Polskie w Wielkiej Brytanii. Zastępcami członków sekretariatu zostali: Urszula Milczewska z Bułgarii i Krzysztof Bystram z Belgii.

Dokonano wyboru komisji rewizyjnej, w składzie: Jerzy Jankowski (Norwegia), Franciszka Konieczna (Francja) i Halina Romanow (Rosja). Zjazd uzupełnił składy następujących komisji: oświatowej, godności narodowej, młodzieżowej i ds. mniejszości narodowych.

Po raz pierwszy delegaci do władz i komisji EUWP składali oświadczenia lustracyjne.

Po przegranej w wyborach Michał Bieniasz złożył oświadczenie o zawieszeniu członkostwa w EUWP przez Kongresu Polaków w Szwecji.

W części programowej delegaci na Zjazdu zapoznali się i dyskutowali nad trzema głównymi tematami:

- Założenia programowe planowanego w przyszłym roku III Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy - które przedstawił gość Zjazdu prof. Andrzej Stelmachowski oraz Helena Miziniak.

- Sprawy nowej emigracji europejskiej tzw. „Nowej Polonii” referował Jan Mokrzycki, Prezes Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii

- Projekty nowych ustaw dotyczących Polonii przedstawił Roman Śmigielski.

Oprócz głównych tematu uczestnicy omówili szereg innych ważnych spraw i wniosków, min. :

1. Zjazd solidaryzuje się i popiera demokratycznie wybrane władze Związku Polaków na Białorusi z Andżeliką Borys na czele,

2. Podjęto dyskusję na temat lustracji środowisk polonijnych. Złożono dwa wnioski w sprawie lustracji, dotyczące rozszerzenia procedury wyboru władz Unii. Uzyskały one większość głosów, lecz nie uzyskały większości niezbędnej przy zmianach statutowych,

3. Zwrócono się do Sejmu i Senatu RP o kontynuację prac i uchwalenie Ustawy o Karcie Polaka i przynależności do Narodu Polskiego,

4. Zwrócono się do europejskich członków Rady Polonii Świata o podjęcie zdecydowanych działań w celu jej uaktywnienia,

5. Wydelegowano wiceprezesa Rady Polonii Świata Helenę Miziniak do komitetu organizacyjnego III Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy,

6. Zwrócono się do  Prezydium Rady Polonii Świata i Stowarzyszenia Wspólnota Polska o powołanie komisji zjazdowej omawiającej wkład Polonii w odzyskanie przez Polskę niepodległości,

7. Poparto wniosek o zorganizowanie wystawy towarzyszącej III Zjazdowi Polonii i Polaków z Zagranicy obrazującej działalność Światowego Zrzeszenia Organizacji Popierających Solidarność – CSSO (Conference of Solidarity Support Organizations),

8. Ustanowiono Medal EUWP za zasługi dla Polonii Europejskiej,

9. Odebrano członkostwo Związkowi Dziennikarzy Polskich na Wschodzie, z racji nie spełniania warunków § 8 statutu EUWP.

Nowy Prezydent EUWP Tadeusz A. Pilat przedstawił zebranym plan pracy na przyszłą kadencję. Główne kierunki działania Unii na najbliższe lata to:

- Dalsze uaktywnianie i integracja europejskich środowisk młodzieżowych,

- Działania na rzecz nowej emigracji polskiej do krajów Unii Europejskiej,

- Dalsze konsultacje i działania w sprawie ustaw dotyczących Polonii i Polaków za granicą,

- Uaktywnienie działań regionalnych w EUWP,

- Współpraca z innymi organizacjami kontynentalnymi na rzecz integracji światowego ruchu polonijnego,

- Prace nad nowelizacją statutu EUWP,

Zamykając Zjazd, Prezydent EUWP podziękował zebranym za udzielone mu zaufanie, za konstruktywną i koleżeńską współpracę, a Związkowi Polaków na Litwie, za wspaniałą gościnę i sprawne zorganizowanie Zjazdu.

Delegaci Zjazdu uczestniczyli w przyjęciu wydanym z okazji rozpoczęcia obrad VI. Zjazdu EUWP przez Prezesa Związku Polaków na Litwie Michała Mackiewicza oraz na przyjęciu wydanym w Szkole Średniej im Ferdynanda Ruszczyca w Radominie przez Mer Samorządu Rejonu Wileńskiego Marię Rekść oraz Przewodniczącego Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, Posła na Sejm RL Waldemara Tomaszewskiego.

W niedzielę delegaci na Zjazd uczestniczyli w mszy św. odprawionej przed ołtarzem Matki Boskiej Ostrobramskiej w intencji Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych i nowo wybranego Prezydenta oraz złożyli wieńce na grobie „Matki i Serca Syna” na cmentarzu na Rossie. Na zakończenie delegacja Sekretariatu EUWP i kierownictwa ZPL złożyła wizytę księdzu Prałatowi Józefowi Obrębskiemu w Mejszagole.

 

2)   Delegacja EUWP w Warszawie

W dniach 20-21 grudnia w Warszawie przebywała delegacja kierownictwa Sekretariatu EUWP w składzie: Tadeusz Adam Pilat, Helena Miziniak, Aleksander Zając i Roman Śmigielski.  Delegacja została przyjęta przez Marszałka Senatu RP - Bogdana Borusewicza i  Marszałka Sejmu -  Marka Jurka. Poruszono plany EUWP na najbliższą kadencję, sprawy przygotowywanych ustaw i raportów oraz zbliżającego się III Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy. W rozmowach udział wzięli: Minister Romuald Łanczkowski - Zastępca Szefa Kancelarii Senatu, Artur Kozłowski – Dyrektor Biura Polonijnego, Joanna Urban – Dyrektor Biura Marszałka Senatu i Michał Wojutyński – Asystent Marszałka Sejmu.

Tadeusz Pilat  i Aleksander Zając spotkali się również z Dyrektorem Departamentu Spraw Zagranicznych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Prof. Krzysztofem Miszczakiem i z Dyrektorem Międzyresortowego Zespołu ds. Polonii  i Polaków za Granicą, Michałem Dworczykiem.  W czwartek 22 grudnia wzięli również udział w uroczystym opłatku w Stowarzyszeniu Wspólnota Polska w Warszawie i zostali przyjęci przez Prezesa Stowarzyszenia, Prof. Andrzeja Stelmachowskiego.

3)   List w sprawie Andżeliki Borys

W związku z zatrzymaniem Andżeliki Borys Sekretariat wystosował list protestacyjny w tej sprawie do Ambasady Republiki Białorusi w Warszawie.

 

Szwecja – Landskrona – 15 listopada 2006 r.

AMBASADA REPUBLIKI BIAŁORUŚ W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ul. Wiertnicza 58, 02-952 Warszawa, Polska

 

Sekretariat Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych z wielkim oburzeniem przyjął informację o zatrzymaniu na granicy litewsko-białoruskiej delegatów Związku Polaków na Białorusi wracających z VI Zjazdu EUWP, który odbył się w Wilnie w dniach 27-29 października b.r.

Zatrzymanie sekretarza EUWP, prezesa Związku Polaków na Białorusi Andżeliki Borys i towarzyszących jej osób oraz oskarżenie ich o przemyt narkotyków jest kolejną prowokacją, ukoronowaniem haniebnej ingerencji w wewnętrzne sprawy niezależnej organizacji społecznej, reprezentującej polską mniejszość w tym kraju.

Związek Polaków na Białorusi jest organizacją członkowską Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, której statutowym celem jest wspieranie i obrona interesów Polonii i Polaków zamieszkałych poza granicami kraju. Dlatego też, w imieniu 40 naczelnych organizacji z 29 państw Europy zgłaszamy stanowczy protest wobec bezprawnego postępowania władz państwowych Białorusi i przypominamy, że jest ono niezgodne z europejskimi i powszechnie przyjętymi standardami traktowania mniejszości narodowych i etnicznych.

Domagamy się w trybie pilnym zaprzestania szykanowania i nękania demokratycznie wybranych władz Związku, zaprzestania wszelkich ingerencji w wewnętrzne sprawy Związku oraz  wyciągnięcia konsekwencji wobec osób, które dopuściły się bezprawnego działania i represji wobec legalnie wybranych władz Związku Polaków na Białorusi.

  Roman Śmigielski                                                     Tadeusz Adam Pilat

                        Sekretarz Generalny                                                      Prezydent EUWP

 

4)   Akcje Protestacyjne  w sprawie Andżeliki Borys

W związku z prowokacyjnym zatrzymaniem Andżeliki Borys i towarzyszących jej osób, wracających ze zjazdu EUWP,  na granicy litewsko- białoruskiej i oskarżenie ich o przemyt narkotyków, Sekretariat EUWP proponuje organizacjom członkowskim następujące akcje:

Listy protestacyjne do Ambasad Białorusi w krajach Waszego zamieszkania, ewentualnie demonstracje lub pikiety pod białoruskimi placówkami dyplomatycznymi. Przypominamy, że decyzję o akcjach protestacyjnych tego typu podjęła Rada Prezesów w Budapeszcie.

Potwierdzenie Waszego uczestnictwa w tych akcjach prosimy nadsyłać do kol. Krzysztofa Bystrama, mail: k.bystram@skynet.be, który koordynuje te akcje z ramienia Sekretariatu EUWP.

 

5)   III Zjazd Polonii i Polaków z Zagranicy

Jak nas poinformował Pan Prezes Les Kuczyński posiedzenie Rady Polonii Świata odbędzie się w dniach 18-19 września 2007 r. Otwarcie III Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy nastąpi wieczorem 19 września, obrady 20-21-22 września 2007 r., a uroczyste zakończenie jest planowane w niedzielę 23 września 2007 r. Miejsce zjazdu nie jest jeszcze jednoznacznie określone.

 

6)   XII Walne zebranie USOPAŁ

W dniach 17 – 19 listopada w Punta del Este, Urugwaj, odbyło się XII Walne Zebranie Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej – USOPAŁ, w którym to uczestniczyło ponad 180 osób reprezentujących organizacje polonijne z całej Ameryki Łacińskiej, przedstawiciele organizacji polonijnych ze stanów Zjednoczonych, Litwy oraz Senatu Rzeczpospolitej i Deputowana do Parlamentu Europejskiego. Wśród zaproszonych gości na XII Walne Zebranie USOPAŁ znajdowali się licznie zgromadzeni kapłani pełniący swą misję duszpasterską w krajach Ameryki  Łacińskiej i dziennikarze. Sesje otwierającą uświetnili swoją obecnością: JE Abp Janusz Bolonek, Nuncjusz Apostolski w Urugwaju i Wiceprezydent Urugwaju inż. Rodolfo Nin Navoa. Uczestnicy Zebrania z zainteresowaniem wysłuchali wystąpień gości z Polski, senatorów Ryszrda Bendera,  Jana Szafrańca i Czesława Ryszki, oraz dr Urszuli Krupy, deputowanej do Parlamentu Europejskiego, którzy mówili o sytuacji w Polsce, szczególnie o nastawieniu członków Senatu do spraw emigracyjnych i o sytuacji Polski w kontekście tendencji obowiązujących w Unii Europejskiej. Zebrani poruszali tematy interesujące emigrację na wszystkich kontynentach, nie tylko w Ameryce Łacińskiej.

 

7)   Wiadomości z PSK im. Józefa Bema na Węgrzech

Wieczór wigilijny. Samorząd Mniejszości Polskiej i oddział PSK im J. Bema na Węgrzech oraz Klub Polonia w  Székesfehérvár, dnia 16 grudnia 2006 roku, zorganizowali polski wieczór wigilijny z okazji  Świąt Bożego Narodzenia w "Domu Przyjaźni" ( Barátság Háza ). Sala teatralna  zapełniła liczną grupą Polonii wraz z  rodzinami z Székesfehérvár i okolic oraz gośćmi  z Budapesztu.

Gośćmi honorowymi byli: Kierownik wydziału konsularnego Amb. RP na Węgrzech Radca Marcin Sokołowski, zastępca Burmistrza miasta Székesfehérvár Pani Csapó Csilla, Konrad Sutarski Przewodniczący OSMP na Węgrzech, Ewa Rónay-Słaba Dyrektor Ogólnokrajowej Szkoły Polskiej, Prezes Stowarzyszenia Kulturalnego im. Bema na Węgrzech  Eugeniusz Korek, ksiądz Ojciec Paweł, który w podarunku przywiózł  polskie opłatki dla uczestników spotkania. Finałem tej bardzo rodzinnej atmosfery było wspólnie śpiewane kolędy, które wydrukowane zostały a każdy z uczestników miał możliwość przyłączenia się do grona śpiewających. Do śpiewania kolęd zapraszał Prezes Klubu Polonia Pan Andrzej Straszewski, który śpiewał i akompaniował wszystkim na gitarze. Tym miłym akcentem zakończyła się polska uroczystość wigilijna.

Święty Mikołaj. W sobotę 8 grudnia przedszkolaki i uczniowie szkoły przy Polskim Stowarzyszeniu Kulturalnym im. J.Bema w Budapeszcie z niecierpliwością przygotowywali się w klasie do spotkania z Mikołajem. Próby śpiewu i tańca odbywały  się pod opiekuńczym okiem nauczycielek, pani Małgorzaty Pietrzyk, Anny Petrowicz oraz Wandy Mészáros. Szybko zapełniła się sala  dziećmi w towarzystwie rodziców, babć i dziadków. Spotkanie otworzył Prezes PSK pan Korek Eugeniusz życząc milej zabawy i radosnych, pogodnych Świąt Bożego Narodzenia. Gościem tego wieczoru był Święty Mikołaj, który w towarzystwie wróżki i pomocnika obdarował dzieci upominkami.

Spotkanie z PZPN. Gwiazdy piłkarskie lat powojennych i lat 70 oraz 80 w Budapeszcie. W związku z pogrzebem Ferenca Puskasa, najwybitniejszego, najlepszego piłkarza węgierskiego, członka „Złotej Jedenastki” udało się dzięki Kierowniczce Szkolnego Punktu Konsultacyjnego Pani Beacie Mondovics przy pomocy PSK im. J.Bema zorganizować spotkanie z delegacją polską. W ten sposób mogliśmy spotkać się z prezesem PZPN, Michałem Listkiewiczem, Romanem Koryntem, Edmundem Zientarą, Grzegorzem Lato oraz dziennikarzem sportowym Stefanem Szczepłakiem. W trakcie spotkania uczestnicy mogli usłyszeć wspomnienia R. Korynta, obrońcy polskiej reprezentacji. Wspominano także inne sukcesy polskich drużyn. Na zakończenie spotkania  uczestnicy otrzymali koszulki sportowe, szaliki i proporczyki PZPN w barwach narodowych.

 

8)   Wystawa w Paryżu

Stowarzyszenie Nazareth Famille w Patyżu i Opolski Oddział Stowarzyszenia Wspólnota Polska zorganizowały w salach domu PMK wystawę pt. „Kresy – ziemia wielu wyznań w obiektywie Stanisława Wierzgonia”. Uroczyste otwarcie wystawy nastąpiło 25 listopada i było prezentacją wartości kulturowych i duchowych narodowości zamieszkałych na dawnych kresach Rzeczpospolitej Prelekcję na temat treści zawartych w wystawie wygłosił Pan Stanisław Czerkas – były prezes Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej

 

9)   List do Premiera w sprawie konsultacji

Sekretariat skierował list  do Premiera Jarosława Kaczyńskiego w sprawie potrzeby konsultacji nowopowstającego programu dotyczącego Polonii.

 

Prezes Rady Ministrów Jarosław Kaczyński

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

 

Szanowny Panie Premierze,

Z olbrzymią satysfakcją przyjęliśmy Pańskie słowa w expose wygłoszonym w Sejmie RP w dniu 19 lipca b.r. Powiedział Pan wtedy m.in.: ”Ale oczywiście ogromna większość będzie tam pozostawała, będzie tam pozostawała, ja oczywiście nie mówię o tych nowych emigrantach, tu chcemy, żeby wracali, ale może być z nami w stałym kontakcie, może umacniać nasze pozycje, może wiele wnosić, ale potrzebuje sygnału, wyraźnego, jednoznacznego sygnału. Nie tylko na poziomie przemówień premiera, prezydenta, czy ministra spraw zagranicznych, czy marszałka Sejmu, tylko na poziomie realnej działalności. Bo to właśnie z tą realną działalnością, często w konsulatach jest bardzo, ale to bardzo niedobrze.”

Chcemy zapewnić, że Europejska Unia Wspólnot Polonijnych pełni popiera te słowa, które całkowicie odpowiadają naszym oczekiwaniom dotyczącym współpracy między Polonią, a krajem.

Do Sekretariatu Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych dotarła informacja, że w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przygotowywany jest rządowy program dotyczący Polonii. Nasze zdziwienie budzi jednak fakt, że prace w tak ważnej dla Polonii i Polaków za Granicą sprawie odbywają się bez żadnych konsultacji z podmiotem tego programu tj. organizacjami reprezentującymi Polonię.

Nasze zaniepokojenie wynika z bardzo niedobrych doświadczeń. Większość rządów III Rzeczpospolitej traktowała niestety Polonię i Polaków za Granicą przedmiotowo. Wyrażamy nadzieję, że rząd Pana Premiera w swoich działaniach obejmie zasadą „Nic o nas bez nas”, postulowaną 25 lat temu przez NSZZ „Solidarność”, także Polonię i Polaków za Granicą.

W imieniu EUWP z poważaniem

 

Roman Śmigielski           Tadeusz Adam Pilat             Helena Miziniak

                     Sekretarz Generalny                Prezydent                       Honorowy prezydent

 

10)   Projekt stypendialny TVP

Z telewizji Polskiej otrzymaliśmy informację o projekcie stypendialnym dla młodzieży, który poniżej zamieszczamy.

Telewizja Polska SA prowadzi od września 2005r. projekt stypendialny, którego celem jest ułatwienie rozwoju artystycznego utalentowanym młodym ludziom. Jego pierwsza, zakończona   w czerwcu edycja, obejmowała takie dziedziny jak: multimedia, fotografia, literatura, taniec, sztuki plastyczne, muzyka, film, teatr i animacja kultury.

Ww. projekt stypendialny skierowany jest do ludzi młodych (14-25 lat), którzy nie mają szansy przebić się ze swymi twórczymi pomysłami i którym potrzebna jest pomoc w rozwijaniu artystycznych zainteresowań. Prócz przyznawania stypendium TVP wspiera uczestników projektu prezentując ich sylwetki i osiągnięcia na antenie TVP 2  i na  specjalnie stworzonej stronie internetowej www.dolinakreatywna.tvp.pl  

Telewizja Polska co miesiąc ogłasza konkurs na najciekawsze prace w jednej z objętych projektem dziedzin sztuki. O konkursie TVP informuje w programie i zwiastunach na antenie "Dwójki" oraz na stronie internetowej. Nadesłane prace po wstępnej selekcji ocenia jury, w którym zasiadają przedstawiciele środowisk artystycznych. Na stypendia dla laureatów z jednej dziedziny sztuki Telewizja Polska przeznacza co miesiąc 15 tysięcy złotych. W każdej dziedzinie jury przyznaje do 5 stypendiów.

W I edycji projektu "Dolina Kreatywna" zrealizowano dotąd 7 konkursów z następujących dziedzin sztuki: multimedia, fotografia, literatura, taniec, sztuki plastyczne, muzyka i film. Nagrodzono i wyróżniono 53 osoby, w tym 7 gimnazjalistów, 18 licealistów i 28 studentów. Do konkursów zgłosiło się ponad 700 osób, które nadesłały łącznie 900 prac.

Na przełomie czerwca i lipca "Dolina Kreatywna" realizowała warsztaty artystyczne: filmowe, taneczne i plastyczne. Warsztaty połączone były z realizacją dwóch programów wakacyjnych i występami oraz wystawami prac laureatów w Domu Kultury w Łomży. Wystawy prac plastycznych oraz fotografii laureatów konkursów "Doliny Kreatywnej" odbyły się również w siedzibach Domów Kultury, oddziałów terenowych TVP i na wyższych uczelniach współpracujących z Telewizją Polską.

Obecnie trwa II edycja projektu "Dolina Kreatywna". Rozpoczęła się ona we wrześniu 2006 i trwać będzie do czerwca 2007. W ramach II edycji TVP planuje organizację 10 konkursów.

Kontakt:   Anna Kusztal-Skrobska, Telewizja Polska SA, Biuro Marketingu i Promocji, Wydz. ds. Marketingu Nowych Projektów tel. +48 – 22- 547 35 33, fax. +48-22- 547 35 32.

 

11)   Protest parafian w Grodnie

Ponad 70 wiernych jednej z katolickich parafii Grodna zebrało się w piątek 24/11 przed siedzibą białoruskich władz obwodowych (wojewódzkich), żądając wydania zezwolenia na budowę kościoła. Protestujący grożą strajkiem głodowym - poinformował dziennikarz Andrzej Poczobut. Z wiernymi przed budynkiem władz jest proboszcz parafii Najświętszej Marii Panny Ostrobramskiej - Matki Miłosierdzia, ksiądz Aleksander Szenet. Wokół stoi milicja, która filmuje zebranych. Parafia, licząca 8 tys. wiernych, zarejestrowana jest od 10 lat. Msze odbywają się jednak w kaplicy, ponieważ władze nie wydają zezwolenia na budowę świątyni. Protestujący parafianie grożą, że jeśli do 1 grudnia nie otrzymają zgody na budowę, ogłoszą strajk głodowy - powiedział Poczobut, działacz nieuznawanego przez Mińsk Związku Polaków na Białorusi.

 

12)   Czy w Grodnie będzie można wybudować kościół ?

Żeby w Grodnie zbudować kościół, trzeba mieć zgodę prezydenta Łukaszenki. Od dziesięciu lat pod różnymi pretekstami władze blokują rozpoczęcie budowy świątyni. Parafia została zarejestrowana w styczniu 1997 r., a na terenie, który pod koniec lat 90. został przeznaczony pod budowę kościoła, jest tylko kapliczka. Parafia ma ponad 8 tys. wiernych i w ciągu tych lat właśnie w tej kapliczce odbywały się nabożeństwa. Parafianie wiele razy apelowali o umożliwienie budowy, a ostatni list do kierownika obwodu grodzieńskiego Uładzimira Sauczanki podpisało około 4 tys. ludzi. Jednak władze były nieubłagane. Zgodnie z rozporządzeniem prezydenta Aleksandra Łukaszenki nr 18 od 31 maja 2005 r. budowa kościołów w miastach obwodowych (Grodno jest właśnie takim miastem) jest możliwa tylko po otrzymaniu zgody prezydenta. Czy Aleksander Łukaszenko wysłucha grodzieńskich katolików? To już drugie w ostatnich miesiącach starcie władz z kościołem na Grodzieńszczyźnie. We wrześniu władze zdecydowały wydalić siedmiu księży proboszczów oraz pięć zakonnic - wszyscy byli obywatelami Polski. Biskup diecezji grodzieńskiej Aleksander Kaszkiewicz zaapelował wtedy do wiernych o modlitwę w sprawie wydalanych, a jego list odczytano we wszystkich kościołach Grodzieńszczyzny. Później kościół dwukrotnie bezskutecznie zwracał się do władz z prośbą o cofnięcie decyzji. Pierwsi księża mają opuścić Białoruś już 10 grudnia. Igor Popau w imieniu gubernatora zapewnił, że zgoda na budowę kościoła już jest. Desperacja wiernych zrobiła na władzach wrażenie.

 

13)   Apel w sprawie obrony naszych rodaków na Białorusi.

W ostatnich miesiącach sytuacja naszych rodaków na Białorusi uległa znacznemu pogorszeniu. W związku z tym Sekretariat EUWP wystosował apel w tej sprawie.

 

Na prośbę naszych przyjaciół z Białorusi, zwracamy się do wszystkich organizacji członkowskich z apelem o zademonstrowanie solidarności z naszymi prześladowanymi rodakami, którzy żyją w tym kraju.

• Parę tygodni temu, w stosunku do Andżeliki Borys i osób jej towarzyszących, wracającej z naszego zjazdu w Wilnie dokonano haniebnej prowokacji.

• Prześladowany jest kościół katolicki na Białorusi, który  jest miejscem duchowego wsparcia zamieszkałych tam Polaków.

• Wydalono 7 księży

• Nie zezwala się na budowę kościołów. Od wczoraj trwa tam strajk w tej sprawie.

Wiemy, że nie wszyscy dysponują możliwościami, aby zorganizować masową demonstrację przed białoruskimi placówkami dyplomatycznymi, ale można zorganizować kilkunastoosobowe pikiety. Można też choćby wysłać list protestacyjny, którego wzór rozesłaliśmy do wszystkich organizacji. Można również na wiele innych sposobów zamanifestować naszą solidarność; pokazać im, że nie są sami, że nie walczą na darmo i że to co robią odbija się echem w innych krajach.

Pamiętajmy, że solidarność to nie tylko słowa, ale  przede wszystkim czyny!

Zróbcie co możecie, nie zapominając, że nasze siostry i nasi bracia z Białorusi walczą o podstawowe prawa człowieka i obywatela, o prawa, które my posiadamy na co dzień!

Powiadomcie nas o Waszych działaniach w tej sprawie!

Dziękujemy Wam za dowód solidarności i zaangażowanie w tą sprawę.

 

Sekretariat EUWP

Tadeusz Pilat                        Helena Miziniak                     Aleksander Zając

                      Roman Śmigielski                 Emilia Chmielowa                  Edward Trusewicz

Krzysztof Bystram                 Urszula Milczewska

 

 

14)   Konstytucja Republiki Białorusi

Zamieszczamy poniżej ważne dla obrony niezależności naszych rodaków na Białorusi, fragmenty konstytucji tego kraju.

 

My, Naród Republiki Białoruś (Białorusi) w trosce o byt i przyszłość Białorusi, czując się pełnoprawnymi członkami światowej wspólnoty i potwierdzając swoje przywiązanie do wartości ogólnoludzkich, w poczuciu swojego niezbywalnego prawa do samostanowienia, opierając się na wielowiekowej historii rozwoju państwowości białoruskiej, pragnąc zagwarantować prawa i wolności każdemu obywatelowi Republiki Białoruś, dążąc do zapewnienia solidarności społecznej, stabilizacji władzy publicznej i państwa prawa, ustanawiamy niniejszą Konstytucję jako prawa podstawowe dla Republiki Białoruś.

Republika Białoruś strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, ustroju konstytucyjnego, zapewnia ustawodawstwo i praworządność.

 

Art. 2.

Człowiek, jego prawa, wolności i gwarancje ich realizacji stanowią najwyższą wartość i cel społeczeństwa i państwa. Państwo odpowiada przed obywatelem za stworzenie warunków do swobodnego i godnego rozwoju osobowego. [...]

Art. 4.

Demokracja w Republice Białoruś jest realizowana na zasadzie różnorodności ugrupowań politycznych, ideologii i poglądów. Ideologia partii politycznych, religijnych lub innych organizacji społecznych, grup socjalnych nie może być ustanowiona jako obowiązująca dla wszystkich obywateli.

Art. 5.

[...] Partie polityczne i inne organizacje społeczne mają prawo korzystać z publicznych środków masowego przekazu, na zasadach określonych w ustawach. Zabrania się tworzenia i działalności partii politycznych oraz innych stowarzyszeń obywateli, mających na celu zmianę ładu konstytucyjnego drogą przemocy, albo rozpowszechniających propagandę wojny, wywołujących konflikty na tle społecznym, narodowościowym, religijnym lub rasowym. [...]

Art. 14.

Państwo reguluje stosunki pomiędzy socjalnymi, narodowościowymi i innymi wspólnotami na zasadzie równości wobec prawa, poszanowania ich praw i interesów. [...]

Art. 15.

Państwo odpowiada za ochronę dóbr historyczno-kulturalnych i duchowych, swobodny rozwój kultur wszystkich grup narodowościowych zamieszkujących Republikę Białoruś. [...]

Art. 16.

Religie i wyznania są równe wobec prawa. [...]

Art. 22.

Wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo bez jakiejkolwiek dyskryminacji do równej ochrony praw i interesów, gwarantowanych ustawowo.

Art. 23.

Ograniczenie praw i wolności osoby jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych ustawowo w interesie bezpieczeństwa narodowego, porządku publicznego, ochrony moralności, zdrowia publicznego, praw i wolności innych obywateli. [...]

Art. 28.

Każdy ma prawo do obrony przed bezprawnym naruszeniem jego prywatności, w tym, przed naruszeniem tajemnicy korespondencji, połączeń telefonicznych i innych oraz czci i godności osobistej.

Art. 29.

Nietykalność mieszkania i innej własności obywateli są gwarantowane. Nikt nie ma prawa bez podstaw prawnych wejść do mieszkania lub innej własności obywatela wbrew jego woli.

Art. 30.

Obywatele Republiki Białoruś mają prawo do swobodnego przemieszczania się i wyboru miejsca zamieszkania w granicach Republiki Białoruś, do przekraczania jej granic i swobodnego powrotu na jej terytorium.

Art. 31.

Każdy ma prawo do samodzielnego określenia swoich przekonań religijnych, indywidualnego lub zbiorowego wyznawania dowolnej religii lub nie wyznawania żadnej, wyrażania i upowszechniania przekonań, związanych ze stosunkiem do religii, uczestniczenia w sprawowaniu obrzędów religijnych, rytuałów, w uroczystościach, jeśli nie są one prawnie zakazane. [...]

Art. 33.

Każdy ma zagwarantowaną wolność poglądów, przekonań i swobodne ich wyrażanie. Nikt nie może być zmuszony do wyznawania swoich przekonań lub wyrzeczenia się ich. Monopolizacja środków masowego przekazu przez państwo, organizacje społeczne lub indywidualnych obywateli, a także cenzura, są niedozwolone.

Art. 34.

Obywatele Republiki Białoruś mają zagwarantowane prawo dostępu, a także przechowywania i upowszechniania pełnej, wiarygodnej i aktualnej informacji o działalności organów państwowych, stowarzyszeń obywateli, dotyczącej życia politycznego, gospodarczego, kulturalnego i międzynarodowego, stanu środowiska naturalnego. [...]

Art. 35.

Państwo gwarantuje swobodę zrzeszania się, organizowania mityngów, pochodów ulicznych, demonstracji i pikiet, nie naruszających porządku prawnego i praw innych obywateli Republiki Białoruś. Zasady organizacji wymienionych imprez są określone ustawowo.

Art. 36.

Każdy ma prawo do swobodnego zrzeszania się. [...]

Art. 40.

Wszyscy mają prawo indywidualnie lub zbiorowo zwracać się do organów państwowych. Organy państwowe, a także urzędnicy państwowi są zobowiązani do rozpatrzenia spraw i udzielenia na nie wyczerpującej odpowiedzi w określonym ustawowo terminie. Odmowa rozpatrzenia wniesionego wniosku powinna być umotywowana w formie pisemnej. [...]

Art. 49.

Każdy ma prawo do oświaty. Państwo zapewnia bezpłatne powszechne wykształcenie średnie i techniczne zawodowe. Wykształcenie średnie specjalistyczne oraz wyższe jest dostępne dla wszystkich zgodnie z indywidualnymi zdolnościami. Każdy na drodze konkursowej może uzyskać możliwość bezpłatnego kształcenia na odpowiednim kierunku na uczelniach państwowych.

Art. 50.

Każdy ma prawo do zachowania swojej tożsamości narodowej, jak również nikt nie może być zmuszony do określenia i wskazania tożsamości narodowej. Naruszenia godności narodowej jest karalne zgodnie z prawem. Każdy ma prawo do posługiwania się językiem ojczystym, wyboru języka porozumiewania się. Państwo gwarantuje na mocy prawa swobodę wyboru języka wychowania i nauki.

Prezydent Republiki Białoruś

A. Łukaszenka

 

15)   Powstanie Instytutu Kresowego

W Warszawie powstała nowa instytucja kultury - Instytut Kresowy. Po wojnie z ziem wschodnich wysiedlono na ziemie poniemieckie 2 mln Polaków. Część z nich znalazła drugi dom w Warszawie, gdzie dopiero po 89 roku mogły powstawać towarzystwa kresowian: Lwowiaków, Wilnian, Grodnian, Krzemieńczan, Brasławian, Drohobyczan, Wołyniaków itp. Po 15 latach starań środowiska te będą miały swój instytut z muzeum, archiwum itp. Prezentacja dyrektora i jego współpracowników oraz instytutu odbyła się  3 grudnia w siedzibie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej prze ul. Zielnej 39 w Warszawie

 

16)   Kondolencje

Po katastrofie w kopalni „Halemba”, Sekretariat wysłał kondolencje na ręce Pana Marszałka Senatu RP.

 

Szwecja, Landskrona, 1 grudnia 2006

Marszałek Senatu Bogdan Borusewicz

W a r s z a w a

 

W imieniu Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych i wszystkich naszych organizacji członkowskich z 29 krajów Europy, pragniemy skierować na Pańskie ręce wyrazy głębokiego żalu i szczerego współczucia dla ofiar, ich najbliższych oraz tych, których dotknęła tragedia w Kopalni Węgla Kamiennego ”Halemba” w Rudzie Śląskiej .

 

 Roman Śmigielski                                    Tadeusz Adam Pilat

Sekretarz generalny                                             Prezydent

 

17)   Rezygnacja Urszuli Milczewskiej

12 grudnia Urszula Milczewska złożyła z przyczyn osobistych rezygnację z funkcji zastępcy członka Sekretariatu EUWP. Funkcję tę Urszula pełniła od ostatniego Zjazdu w Wilnie. Poprzednio przez dwie kadencje