Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy,
Listopad - 2005 r.
W liście zamieszczamy na początku krótką informację o Radzie
Prezesów w Budapeszcie. W późniejszym terminie wszystkie
organizacje otrzymają protokół z przebiegu obrad. Umieszczamy
parę informacji związanych z ostatnimi wyborami w Polsce, obsadą
ważnych dla Polonii stanowisk i planów nowego rządu. Podobnie, jak
w ciągu ostatnich miesięcy, jest wiele wiadomości z Białorusi.
Informujemy też o kilku konkursach i ważnych imprezach
polonijnych. Jak zawsze apeluję o nadsyłanie informacji z Waszych
organizacji.
Łączę serdeczne pozdrowienia.
Tadeusz Adam Pilat,
Wiceprezydent EUWP
1) Rada Prezesów EUWP
W dniach 14-15 października 2005 r.
odbyła się w Budapeszcie Rada Prezesów Europejskiej Unii Wspólnot
Polonijnych. Zamieszczamy krótką informację o Radzie.
2) Spotkanie młodzieży polonijnej
Informacja o organizowanym przez Sekretariat EUWP w dniach 9 –11
grudnia 2005 r. w Wilnie II Europejskim Spotkaniu Młodzieży
Polonijnej. (str. 4)
3) Odznaczenie dla Małgorzaty Bos-Karczewskiej
W dniu 28 października w Ambasadzie RP w
Hadze odbyło się uroczyste wręczenie Złotego Krzyża Zasługi pani
Małgorzacie Bos-Karczewskiej.
4) "Dziennik Polski" może upaść
Najstarszej polskiej
gazecie w Wielkiej Brytanii i Europie Zachodniej, ukazującej się
nieprzerwanie od 1940 r., grozi upadek z powodu trudności
finansowych.
5) Gratulacje z Tallina
Z Tallina nadszedł list gratulacyjny,
który przytaczamy.
6) Pierwsze posiedzenie Senatu VI kadencji
Po przemówieniach
prezydenta, marszałka-seniora i ślubowaniu, senatorowie wybrali
marszałka. Marszałkiem Senatu VI kadencji został Bogdan Borusewicz.
7) List gratulacyjny do Marszalka Borusewicza
8) Apel Prezydenta Kwaśniewskiego
Prezydent Kwaśniewski apelował o opiekę
Senatu nad Polonią i Polakami za granicą.
9) Sejmowa Komisja Łączności z Polakami za Granicą
Podajemy skład
Komisji
10) Komisja do Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą
Senatu RP
Podajemy skład
Komisji
11) Expose premiera
Przytaczamy poniżej fragment expose premiera Kazimierza
Marcinkiewicza, poświęcony Polakom mieszkającym poza granicami
kraju.
12) Program działania rządu
Przytaczamy istotne dla nas fragmenty
programu działania rządu premiera Kazimierza
13) Zatrzymanie działacza Związku Polaków na Białorusi
Andrzeja Poczobutta,
aresztowano w Grodnie 20/10.
14) Zamach Mińska na domy polskie
Domom polskim grozi przejęcie przez
państwo białoruskie.
15) Konferencja w Opolu
Konferencja w Opolu. Szanse na
demokratyczne przemiany na Białorusi
16) Unia Europejska wobec Białorusi
Źródła unijne
poinformowały 4/11, że Unia nie wprowadzi nowych sankcji wobec
Mińska.
17) Wypowiedź Łukaszenki
Prezydent Białorusi Aleksandr Łukaszenka
oświadczył 4/11, że jeśli w przyszłym roku zostanie wybrany na
trzecią kadencję, to nie zmieni prowadzonej polityki.
18) Szykany wobec polskich nauczycielek
Białoruska straż
graniczna nie wypuściła 3/11 do Polski Andżeliki Orechwo,
dyrektorki szkoły społecznej przy Związku Polaków na Białorusi.
19) Forum Przyszłości Demokracji Rady Europy
Wypowiedzi Prof.
Timothy Garton Ash 3/11 w Warszawie, podczas obrad Forum
Przyszłości Demokracji Rady Europy.
20) Dymisja Ambasadora
Ambasador Polski na Białorusi Tadeusz
Pawlak złożył wniosek o odwołanie go.
21) Wypowiedź Marka Bućki
Wypowiedź byłego
zastępcy ambasadora na Białorusi Marka Bućki w sprawie dymisji
22) Wypowiedź Komisarz Ferrero-Waldner
Unijna komisarz ds. stosunków
zewnętrznych zagroziła Białorusi sankcjami.
23) Unia Europejska o sytuacji na Białorusi
Unia Europejska poprosiła 9/11 Rosję o
zwrócenie uwagi na sytuację na Białorusi.
24) „Poloniada 2006”
Fundacji Młodej
Polonii zaprasza młodzież polonijną, która opanowała podstawowy
zakres wiedzy o historii i kulturze polskiej do udziału w
Poloniadzie.
25) Zimowe Igrzyska Polonijne
Informacja o Światowych Zimowych
Igrzyskach Polonijnych Śląsk-Beskidy 2006, które odbędą się w
dniach 25/2. – 3/3 2006 r.
26) Konkurs na ex libris
Fundacja SEMPER POLONIA organizuje „II
konkurs na ex libris polskiej lub polonijnej biblioteki za
granicą”. Informacja o konkursie.
27) Konkurs „Ocalmy od zapomnienia”
Fundacja SEMPER
POLONIA przedłużyła termin nadsyłania prac na konkurs "Ocalmy od
zapomnienia". Prace należy nadsyłać do 30 listopada br.
* * *
1) Rada Prezesów EUWP
W dniach 14-15 października 2005 r.
odbyła się w Budapeszcie Rada Prezesów Europejskiej Unii Wspólnot
Polonijnych. Na Radę przybyli prezesi lub ich przedstawiciele z 31
organizacji członkowskich. Wszyscy byli zakwaterowani w Hotel "Classic"
położonym w XI dzielnicy Budapesztu, gdzie również odbywały się
obrady.
Rada Prezesów jest organem statutowym
EUWP. Zbiera się zawsze jesienią, raz do roku, a udział w
posiedzeniu Rady biorą wyłącznie prezesi organizacji członkowskich
lub osoby przez nich upoważnione.
Gospodarzem pobytu Rady Prezesów w
Budapeszcie był Ogólnokrajowy Samorząd Mniejszości Polskiej na
Węgrzech, przy współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Kulturalnym
im. Józefa Bema i Stowarzyszeniem Polskich Katolików na Węgrzech
p.w. św. Wojciecha.
Główną częścią pobytu delegatów w
Budapeszcie były 12-godzinne obrady, które prowadził Wiceprezydent
EUWP, Tadeusz Pilat. W czasie obrad jak zwykle najaktywniejszą
osobą była Prezydent Helena Miziniak, która wprowadziła do
dyskusji większość punktów obrad. Odczytała szczegółowe
sprawozdanie z pracy Sekretariatu i sprawozdanie finansowe. Nie
odczytano sprawozdania Komisji Statutowej, ponieważ nie wykazała
ona w ciągu ostatnich dwóch lat żadnej działalności. Podkreślono
jednak konieczność rychłego rozpoczęcia procesu niezbędnych zmian
statutowych. Jedną z najaktywniejszych komisji jest Komisja ds.
Obrony dobrego imienia Polski i Polaków. Pod nieobecność
przewodniczącego tej Komisji, Włodzimierza Dropińskiego, z jego
upoważnienia sprawozdanie odczytał Tadeusz Pilat. Sprawozdanie z
działalności Komisji ds. Oświaty Polonijnej odczytała
przewodnicząca komisji Krystyna Sadowska, a sprawozdanie z
działalności Komisji ds. Mniejszości przekazał zebranym dr Konrad
Sutarski.
Po dyskusji sprawozdanie z pracy
Sekretariatu i sprawozdanie finansowe zostały przyjęte przez Radę
Prezesów.
Bez wątpienia obrady zdominowała sprawa
Białorusi. Po raz pierwszy w tak groźnej sytuacji znalazła się
jedna z organizacji członkowskich EUWP. Rada wysłuchała relacji
Józefa Porzeckiego, Wiceprezesa Związku Polaków na Białorusi o
sytuacji w tym kraju oraz sprawozdania Prezydent Heleny Miziniak z
działań EUWP w tej sprawie. Prezydent Miziniak zdała relację z
dwudniowego pobytu delegacji Sekretariatu EUWP w Grodnie w czerwcu
b.r. Rada Prezesów przyjęła apel do władz polskich, węgierskich i
europejskich w sprawie obrony Związku i mniejszości polskiej na
Białorusi, który został odczytany na sobotniej konferencji
prasowej.
Status obserwatora w EUWP otrzymało
Stowarzyszenie Katolików Polskich na Węgrzech p.w. św. Wojciecha.
Przyjęto projekt szkoleniowego zebrania młodzieżowego w Wilnie w
grudniu br.
W czasie obrad omawiano m.in. sprawy:
spotkań regionalnych, wydania książki o Icie Kozakiewicz –
działaczce Związku Polaków na Łotwie, przepływu informacji w EUWP,
współpracy ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” oraz Rządowego
program współpracy z Polonią i Polakami za granicą. Poruszono
ważną sprawę Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu RP i na
wakujące miejsce po Tadeuszu Kruczkowskim zaproponowano Halinę
Subotowicz-Romanow z Rosji. Zatwierdzono też plan pracy i
preliminarz budżetowy na rok 2006.
Zebraniu Rady towarzyszyło wiele imprez
mających na celu zapoznanie członków Rady z sytuacją i
możliwościami Polonii Węgierskiej. Już w czasie czwartkowej
kolacji zaprezentowano znakomite i aktualne fraszki polonijne
Wawrzyńca Marka Raka. Piątkowy program pobytu rozpoczynało
spotkanie z Ambasadorem RP w Budapeszcie, a kończył jubileuszowy
występ budapeszteńskiego Zespołu Tańca Ludowego „Polonez” oraz
regionalna kolacja i podziwianie nocnych widoków z Góry Gellerta.
W sobotę, po obradach odbyło się spotkanie w Stowarzyszeniu
Kulturalnym im. Józefa Bema, a po nim kolacja w węgierskiej
restauracji „Paprikacsárda” z węgierskim programem ludowym.
Niedzielny program rozpoczęło zwiedzanie i spotkanie w siedzibie
Ogólnokrajowego Samorządu Mniejszości Polskiej na Węgrzech. Po
mszy św. w Kościele Polskim i projekcji filmu o księdzu Danku,
odbyło się w Domu Polskim uroczyste zakończenie Dni Polskiej
Kultury Chrześcijańskiej na i spotkanie z działaczami
Stowarzyszenia Polskich Katolików na Węgrzech p.w. św. Wojciecha.
Zarówno tej imprezie, jak i Radzie Prezesów towarzyszyła ekipa TV
Polonia.
2) Spotkanie młodzieży polonijnej
Sekretariat EUWP organizuje w dniach 9 –11 grudnia 2005 r. w
Wilnie II Europejskie Spotkanie Młodzieży Polonijnej. Gospodarzem
spotkania będzie tradycyjnie Związek Polaków na Litwie. Przyjazdy:
piątek - godziny popołudniowe. Obrady: sobota i niedziela -
godziny przedpołudniowe.
Odjazdy: niedziela - godziny popołudniowe
W programie spotkania dyskusja nad nurtującymi nas problemami
oraz spotkanie z przedstawicielami organizacji i fundacji mającymi
w swoich programach działalność na rzecz młodzieżowego ruchu
polonijnego. Zwracamy się z prośbą o przygotowanie przez
uczestników swoich propozycji współpracy między organizacjami
młodzieżowymi.
Każda organizacja członkowska EUWP na spotkanie może wydelegować
jednego przedstawiciela w wieku nie przekraczającym 30 lat
mającego bezpośredni kontakt z młodzieżowym środowiskiem
polonijnym. Ze względu na bardzo ograniczony czas prosimy o
natychmiastowe zgłoszenie swoich delegatów telefonicznie, faksem
lub pocztą elektroniczną. W zgłoszeniu prosimy podać nazwę
organizacji imię i nazwisko delegata. W przypadku konieczności
wyrobienia wizy litewskiej, prosimy o podanie swoich danych
personalnych (imię i nazwisko, adres zamieszkania, data urodzenia
i numer paszportu).
EUWP pokrywa koszty zakwaterowania i wyżywienia wszystkich
uczestników spotkania. Uczestnicy z Europy Wschodniej otrzymają
całkowity zwrot kosztów podróży, a delegaci z pozostałych krajów –
ryczałtowy zwrot kosztów w wysokości 120 € /osobę. (W przypadku
niskiego zbilansowania kosztów ryczałt ten zostanie podwyższony do
wysokości 180 €)
Serdecznie zapraszamy i łączymy pozdrowienia.
Czesław Błasik - Sekretarz EUWP
Kontakt: Czesław Błasik Praca: tel/fax 812 767 08 23,
dom: tel. 812 773 13 53
3) Odznaczenie dla Małgorzaty Bos-Karczewskiej
Sekretariat EUWP przesyła Małgosi
serdeczne gratulacje, w związku uhonorowaniem jej prestiżowym
odznaczeniem Złotego Krzyża Zasługi za całokształt jej
działalności i cieszymy się, że wraz ze swą organizacją jest dalej
wśród nas.
W dniu 28 października w Ambasadzie RP w
Hadze odbyło się uroczyste wręczenie Złotego Krzyża Zasługi pani
Małgorzacie Bos-Karczewskiej. Prezydent RP Aleksander
Kwaśniewski przyznał to prestiżowe odznaczenie w uznaniu zasług
dla promocji Polski w Królestwie Niderlandów.
Zwłaszcza w okresie przed akcesyjnym
pani Małgorzata Bos-Karczewska zdołała zmobilizować aktywność
polonii holenderskiej na rzecz reprezentowania interesów RP w
Holandii. Wyśmienita znajomość tutejszych realiów umożliwia jej
aktywny udział w życiu publicznym i odważne reprezentowanie
polskiej racji stanu przy jednoczesnym uwzględnieniu wspólnych
ideałów obydwu krajów. Również jako prezes Stowarzyszenia Polskich
Ekspertów STEP już prawie od 10 lat przyczynia się do
rozpowszechniania rzeczowego i zróżnicowanego obrazu Polski.
4) "Dziennik Polski" może upaść
Najstarszej polskiej gazecie w Wielkiej
Brytanii i Europie Zachodniej, ukazującej się nieprzerwanie od
1940 r., grozi upadek z powodu trudności finansowych. Wierni
czytelnicy "Dziennika" wykruszyli się, a imigrantom z Polski
wystarcza telewizja "Polonia" i Internet. Sytuacja ta niepokoi
dwie czołowe organizacje polonijne: Zjednoczenie Polskie i
Stowarzyszenie Polskich Kombatantów (SPK), których prezesi Jan
Mokrzycki i Mieczysław Jarkowski wraz z szefem Polskiego Ośrodka
Społeczno-Kulturalnego Olgierdem Lalko wystosowali dramatyczny
apel o ratowanie "Dziennika".
5) Gratulacje z Tallina
Z Tallina nadszedł list gratulacyjny z
okazji wyboru Prezydenta Kaczyńskiego, który przytaczamy.
Szanowni Państwo,
składamy serdeczne gratulacje w związku z wyborami nowego
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Lecha Kaczyńskiego.
Życzymy wszystkim pokoju, siły, wytrwałości i wspaniałych
kontaktów z rodakami na całym świecie.
Prezes Związków Polaków w Tallinie "Polonia"
Halina Kislacz
6) Pierwsze posiedzenie Senatu VI kadencji
W nowym Senacie zasiadło 49 senatorów z
PiS, 34 z PO, 7 z LPR, 3 z Samoobrony, 2 z PSL, jeden z Komitetu
Wyborczego Nowy Senat 2005 oraz trzech senatorów niezależnych.
Spośród 100 senatorów 66 będzie zasiadać w ławach senackich po raz
pierwszy.Obrady pierwszego posiedzenia Senatu poprowadził
marszałek-senior Kazimierz Kutz. Po przemówieniach prezydenta i
marszałka-seniora Kazimierza Kutza, senatorowie VI kadencji
składali ślubowanie. Po ślubowaniu senatorowie wybrali marszałka.
Marszałkiem Senatu VI kadencji został Bogdan Borusewicz, który
jako senator niezależny, popierany przez PiS był jedynym
kandydatem. Za kandydaturą Borusewicza głosowało 92 senatorów,
przeciw był jeden, 5 wstrzymało się od głosu. Bezwzględna
większość wymagana do wyboru wynosiła 50 głosów. Nowy Marszałek
Senatu zadeklarował tuż po wyborze, że będzie starał się godnie i
rzetelnie pastować powierzoną mu funkcję. Borusewicz dziękował też
senatorom za obdarzenie go zaufaniem. Podkreślał, że wszystko się
zaczęło od wielkiego zrywu "Solidarności" 25 lat temu. - Dziś
ludzie "Solidarności" mają szansę służyć Ojczyźnie - zaznaczył.
Zadeklarował, że Senat chce "tworzyć prawo, które pozwoli
wszystkim czuć się dobrze we własnym domu". Choć przyznał, że
łatwiej budować dom niż go remontować. Prezydent Aleksander
Kwaśniewski powiedział natomiast podczas pierwszego posiedzenia
Senatu, że likwidacja tej Izby byłaby błędem. Podkreślił, że
dzięki Senatowi polskie prawo zyskuje na jakości.- Senat jest
potrzebny - zaznaczył prezydent. Jak dodał, Senat dowiódł, że dla
polskiego prawa i państwa jest niezwykle użyteczny. Kwaśniewski
pogratulował nowym senatorom zwycięstwa wyborczego. - Wasza
obecność tutaj oznacza, że jesteście postrzegani przez wyborców,
jako ludzie szczególnie godni zaufania. To dla was wielki zaszczyt
i wielka odpowiedzialność - zwrócił się do senatorów. Życzył im,
aby "godnie udźwignęli brzemię odpowiedzialności".
7) List gratulacyjny do Marszałka Borusewicza
Marszałek Senatu RP VI Kadencji
Londyn, 20.10.2005 r.
Bogdan Borusewicz
W imieniu Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, zrzeszającej 42
organizacji członkowskich z 29 krajów europejskich, gratulujemy
Panu najserdeczniej z okazji wyboru na zaszczytną funkcję
Marszałka Senatu RP VI Kadencji. Mamy nadzieję, że funkcja ta
przyniesie Panu wielu satysfakcji. Ze swojej strony oferujemy Panu
wszelką pomoc i partnerską współpracę, gdyż uważamy, że dla
Polaków zamieszkałych poza Macierzą Senat RP jest tą z instytucji
Państwa Polskiego, która tradycyjnie najlepiej służyła pomocą i
opieką wielomilionowej polskiej diasporze.
W imieniu sekretariatu EUWP
Helena Miziniak (Wielka Brytania),
Prezydent
Roman Śmigielski (Dania), Sekretarz Generalny
8) Apel Prezydenta Kwaśniewskiego
Prezydent Aleksander Kwaśniewski
apelował, podczas inauguracyjnego posiedzenia Senatu VI kadencji,
aby senatorowie wciąż opiekowali się Polonią i Polakami za
granicą.
Jak powiedział, opieka konieczna jest
zarówno w aspekcie materialnym, ale też moralnym. "Jestem
przekonany, że współpracę z Polonią należy nie tylko kontynuować,
lecz coraz bardziej rozwijać - to nie jest tylko kwestia polskiej
racji stanu, to także nasz obowiązek" - mówił. "Zróbcie wszystko,
co możliwe, by łącząca nas z Polonią nić wspólnego rodowodu z
każdym rokiem stawała się silniejsza" - apelował prezydent do
senatorów.
9) Sejmowa Komisja Łączności z Polakami za Granicą
Podajemy skład Komisji :
Dobrosz Janusz /LPR/ -
przewodniczący
Krzywicki Piotr /PiS/ -
zastępca przewodniczącego
Łukacijewska Elżbieta /PO/
- zastępca przewodniczącego
Łyżwiński Stanisław
/Samoobrona/ - zastępca przewodniczącego
Stefaniuk Franciszek Jerzy
/PSL/ - zastępca przewodniczącego
Dolniak Grzegorz /PO/
Fiedler Arkady /PO/
Jankowska Elżbieta /SLD/
Kozak Zbigniew /PiS/
Pawłowiec Daniel /LPR/
Adamczyk Andrzej /PiS/
Schetyna Grzegorz /PO/
Senyszyn
Joanna /SLD/
Stryjska Małgorzata /PiS/
Szczypińska Jolanta /PiS/
Tusk Donald /PO/
Wójcik Janusz Marek
/Samoobrona/
Zając Stanisław /PiS/
10) Komisja do Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą
Senatu RP
Podajemy skład Komisji :
Ryszard Janusz Bender -
przewodniczący Komisji
Mirosław Jan Adamczak
Dorota Irvina Arciszewska-Mielewczyk
Dariusz Jacek Bachalski
Piotr Marian Boroń
Krzysztof Piotr Cugowski
Urszula Józefa Gacek
Dariusz Maciej Górecki
Bronisław Jan Korfanty
Anna Maria Kurska
Roman Edward Ludwiczuk
Włodzimierz Łyczywek
Tadeusz Maćkała
Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz
Michał Okła
Andrzej Person
Stanisław Piotrowicz
Maciej Płażyński
Jadwiga Julia Rudnicka
Czesław Wincenty Ryszka
Sławomir Sadowski
Jacek Sauk
Kazimierz Wiatr
Elżbieta Więcławska-Sauk
Ludwik Zalewski
Piotr Benedykt Zientarski
11) Expose premiera
Przytaczamy poniżej fragment expose premiera Kazimierza
Marcinkiewicza, poświęcony Polakom mieszkającym poza granicami
kraju.
...Nie wyobrażam sobie polskiej polityki zagranicznej bez
współpracy z Polonią i Polakami mieszkających poza granicami
kraju. Środowiska te będziemy traktować po partnersku, wzmacniając
ich związki z Ojczyzną, a jednocześnie prosząc o pomoc w
realizacji polskich interesów za granicą. Chciałbym również
zadeklarować, że mój rząd będzie stanowczo upominał się o prawa
mniejszości polskiej tam gdzie są one łamane lub ograniczane...
12) Program działania rządu
Przytaczamy poniżej istotne dla nas
fragmenty programu działania rządu p.t.„Solidarne Państwo”
premiera Kazimierza Marcinkiewicza. Fragmenty te to podpunkty 5, 6
,7 i 8, zawarte w rozdziale 16. Minister Spraw Zagranicznych,
podrozdziale I. Propozycje stanowisk i działań politycznych,
punkcie B. Na kierunku wschodnim
5. Nasza polityka wobec Białorusi wymagać będzie wypracowania
właściwej formuły,
korelującej podejścia do reżymu i społeczeństwa białoruskiego oraz
do zagadnień
mniejszości polskiej w tym kraju ...
6. W naszych działaniach wobec Białorusi pragniemy w większym
stopniu wspierać
aktywność organizacji pozarządowych, w tym również tworzonych z
naszymi partnerami w
Unii Europejskiej.
7. Będziemy intensyfikować działania na rzecz powołania rozgłośni
radiowej, nadającej
z terytorium Polski na Białoruś.
8. W związku z problematyką wspierania mniejszości polskich w
krajach
wschodnioeuropejskich celowe byłoby przekazanie środków
przeznaczonych na ten cel
i znajdujących się w dyspozycji Senatu RP do puli MSZ.
13) Zatrzymanie działacza Związku Polaków na Białorusi
Andrzej Poczobutt, zatrzymany w Grodnie
20/10, jeden z najbliższych współpracowników Andżeliki Borys, nie
uznawanej przez władze w Mińsku prezes Związku Polaków na
Białorusi został wieczorem tego samego dnia zwolniony. -
Zatrzymano mnie w związku z drukowaniem w Polsce "Głosu znad
Niemna" i jednym z moich artykułów krytykujących władze -
powiedział Poczobutt - Odmówiłem składania zeznań. Z Grodna
redaktor naczelny "Głosu" został przewieziony do Szczuczyna, gdzie
toczy się przeciwko niemu sprawa o rzekome zastraszanie dyrektora
tamtejszego Domu Polskiego, lojalnego wobec władz Wiktora Bogdana.
Po pięciu godzinach Poczobutt został zwolniony, jednak ma zakaz
opuszczania Grodna. Już wcześniej władze zabrały mu paszport i
obciążyły grzywną w wysokości 2,5 tys. dol. za pikietowanie w
obronie prześladowanego "Głosu znad Niemna".
14) Zamach Mińska na domy polskie
Domom polskim kupionym lub zbudowanym za polskie pieniądze grozi
przejęcie przez państwo. Zdaniem Anżeliki Borys ten proces już się
rozpoczął.
- Zadzwonili do mnie z władz obwodu i
powiedzieli, że chcą nasz Dom Polski wpisać do ewidencji wydziału
kultury w Brasławiu - powiedział prezes rejonowego oddziału
Związku Polaków na Białorusi w tym mieście Wiktor Maculewicz.
"Wpisać do ewidencji" oznacza podporządkować władzom rejonowym.
W Brasławiu i obwodzie Polacy stanowią
około 25 proc. z 15 tys. mieszkańców. Dom Polski im. T.
Wawrzeckiego to budynek kupiony przez Światowy Związek Żołnierzy
AK, dobudówkę i remont sfinansowała Wspólnota Polska.
- Nie mogą zabrać nam domu bez zgody
członków związku - uważa Wiktor Maculewicz. Ale nie uznawana przez
białoruskie władze prezes ZPB Anżelika Borys jest nastawiona
znacznie mniej optymistycznie. Jej zdaniem proces przejmowania
domów polskich już się rozpoczął. - Obłispołkomy (obwodowe
komitety wykonawcze) proponują finansowanie domów, zatrudnienie
kierowników i innych pracowników - mówi. - A to oznacza, że nasze
placówki będą im podporządkowane. Zostaną włączone do sieci
białoruskich domów kultury i będą realizować wspólny program.
Prezes Rady Naczelnej ZPB wybrany w
sierpniu na zjeździe w Wołkowysku (nie uznawany przez Polskę),
Konstanty Tarasewicz, zapewnia, że żaden dom polski nie zostanie
zabrany. - Mamy dwuwładzę, zarząd wybrany w marcu w Grodnie, nie
uznawany przez władze białoruskie - i zarząd wybrany w sierpniu w
Wołkowysku, nie uznawany przez Polskę. Warszawa oświadczyła, że
nie będzie finansować związku, nie przekaże żadnych pieniędzy
nowemu zarządowi. Tymczasem trzeba płacić za prąd, za ogrzewanie,
a pieniędzy nie ma. Poprosiliśmy więc władze Białorusi o czasowe
finansowanie usług komunalnych. Teraz musimy podpisać umowy z
miejscowymi wydziałami kultury.
A co będzie, jeśli w zamian władze
zechcą przejąć domy? - Jak to dawniej mówiono, nie oddamy ani
piędzi ziemi, nie damy ani guzika - zapewnia Tarasewicz. -
Niezależnie od poglądów, żaden działacz Związku Polaków nie będzie
chciał oddać ani jednego polskiego domu. Gdyby tak się jednak
stało, to wszyscy podamy się do dymisji i poprosimy, by Wspólnota
Polska wyznaczyła administratora.
Tyle że inaczej niż w innych krajach, w
których Wspólnota Polska jest właścicielem lub współwłaścicielem
obiektów polonijnych, na Białorusi właścicielem wszystkich
obiektów jest Związek Polaków. Nie było możliwości prawnych, by
Wspólnota Polska posiadała w tym kraju ziemię czy budynki.
Co prawda w aktach przekazania domów
figuruje zobowiązanie ZPB, że gdyby obiekty były wykorzystane w
innym celu, niż te akta przewidują, domy powinny zostać zwrócone
Wspólnocie - ale możliwość wyegzekwowania tego zapisu jest zerowa.
Żaden białoruski sąd nie odbierze domów państwu, by oddać je
Wspólnocie Polskiej.
Do 2004 roku Wspólnota wydała około 30
mln zł na domy polskie i szkoły na Białorusi. Z tego na Brasław
niecałe 8 tys.; najbardziej kosztowna była budowa szkoły polskiej
w Wołkowysku - 12 mln, szkoły polskiej w Grodnie - 8,4 mln, domów
polskich w Szczuczynie i Grodnie - po 1,5 mln, oraz w Witebsku -
1,3 mln zł.
Do tego należy dodać finansowanie domów
polskich. Placówki te zatrudniają na etatach kierowników,
organizują nauczanie i imprezy kulturalne. Teraz wszystko to może
przepaść.
15) Konferencja w Opolu
Szanse na demokratyczne przemiany na
Białorusi były tematem obrad konferencji "Trudna droga do
demokracji. Białoruś w XX-XXI wieku", która odbyła się w Opolu
4/11. Były prezydent Białorusi Stanisław Szuszkiewicz zaapelował
do Polaków o poparcie dążeń do demokratycznych przemian w jego
kraju.
Uczestnicy konferencji - polscy i
białoruscy naukowcy, w tym czołowi opozycjoniści - byli zgodni, że
na Białorusi, w kraju "ostatniej dyktatury w Europie", zapanuje
kiedyś demokracja. "Wydaje nam się, że znaleźliśmy sposób na
przywrócenie demokracji w naszym kraju. Wszystkie największe
partie polityczne utworzyły front i wyłoniły wspólnego kandydata
na prezydenta" – powiedział Szuszkiewicz. Demokratycznym
kandydatem na prezydenta Białorusi w przyszłorocznych wyborach
jest b. wicemer Grodna, Aleksander Milinkiewicz. "Nasz kandydat
musi wygrać wybory, a my musimy znaleźć środki, żeby jego
zwycięstwo zostało oficjalnie potwierdzone w wynikach głosowania"
– dodał Szuszkiewicz. Przypomniał, że otrzymanie największej
liczby głosów na Białorusi nie musi oznaczać zwycięstwa, o czym
świadczą ostatnie wybory parlamentarne w tym kraju. "Sondaże +exit
poll+ dawały demokratycznemu kandydatowi ponad 60 proc. poparcia –
a w oficjalnie ogłaszanych wynikach otrzymywał on 6,1 proc." –
relacjonował b. prezydent.
"Mamy nadzieję, że kraje europejskie, w
tym Polska, będą popierać nasze działania. Polacy dużo lepiej
rozumieją naszą sytuację, bo sami przeżyli czasy dyktatury" -
powiedział Szuszkiewicz.
Ze względu na doświadczenia Polski
białoruscy opozycjoniści traktują nasz kraj nie tylko jako
sojusznika, ale także mediatora. "Mamy nadzieję na wasze poparcie
i rozumiemy, że nikt inny – tylko my - możemy pokonać dyktaturę na
Białorusi" – oświadczył Szuszkiewicz.
16) Unia Europejska wobec Białorusi
Źródła unijne poinformowały 4/11, że
Unia nie wprowadzi nowych sankcji wobec Mińska, ale zagrozi, iż
dalsze nękanie organizacji takich jak Związek Polaków na Białorusi
(ZPB) oraz łamanie międzynarodowych standardów wolności
politycznej może prowadzić do wprowadzenia nowych sankcji w
przyszłości. To zasługa Polski, która od dawna domagała się
prawdziwej i strategicznej debaty na temat Białorusi. Polska
zabiega o wprowadzenie sankcji wobec czterech osób
współodpowiedzialnych za prześladowania Związku Polaków na
Białorusi. Chodzi o to, aby wpisano je na listę osób objętych
zakazem wizowym, na której znajduje się od ubiegłego roku kilka
najwyższych rangą osób w państwie wraz z prezydentem Aleksandrem
Łukaszenką.
17) Wypowiedź Łukaszenki
Prezydent Białorusi Aleksandr Łukaszenka
oświadczył 4/11, że jeśli w przyszłym roku zostanie wybrany na
trzecią kadencję, to nie zmieni prowadzonej polityki. "Będę robić
to, co robiłem 10 lat; jeśli to odpowiada narodowi - to dobrze,
jeśli nie - szukajcie sobie innego" - powiedział prezydent, który
spotkał się z mieszkańcami Głuska. Łukaszenka wyjaśnił, że
najważniejsze dla niego jest to, żeby, "jeśli przyjdzie nowy
człowiek, prowadził politykę dla ludzi".
Zdaniem prezydenta "naród się nie myli,
jeśli się na niego nie wywiera nacisku". Łukaszenka przyznał, że
jego kraj ma jeszcze wiele problemów, lecz, jak powiedział,
Białoruś "nigdy od nikogo nie brała ani kopiejki, wszystko robiła
sama i nikomu nic nie jest winna".
Zdaniem prezydenta "ci, którzy obecnie
rwą się do władzy, w swoim czasie wszystko przepili".
18) Szykany wobec polskich nauczycielek
Białoruska straż graniczna nie wypuściła
3/11 do Polski Andżeliki Orechwo, dyrektorki szkoły społecznej
przy Związku Polaków na Białorusi. Funkcjonariusz straży
granicznej powiedział, że budzi wątpliwości pieczątka w jej
paszporcie, uprawniająca do wyjazdów za granicę. Orechwo twierdzi,
że na podstawie tej samej pieczątki jeździła do Polski w
październiku. Funkcjonariusz straży granicznej podał jej numery
telefonów, pod którymi może wyjaśnić problem. Orechwo, która
zamierzała pojechać pociągiem wraz z grupą około 30 nauczycielek z
Białorusi na warsztaty zawodowe do Białegostoku, nie wyklucza, że
problem jest wynikiem kryzysowej sytuacji w Związku Polaków.
Zwróciła uwagę, że co najmniej trzy nauczycielki zrezygnowały z
wyjazdu do Białegostoku pod wpływem nacisków z rejonowych
kuratoriów oświaty.
Dziennikarz Andrzej Poczobut powiedział,
że Orechwo jest zwolenniczką Andżeliki Borys, prezes Związku
Polaków nie uznawanej przez białoruskie władze.
19) Forum Przyszłości Demokracji Rady Europy
Prof. Timothy Garton Ash z Uniwersytetu
Oksfordzkiego powiedział 3/11 w Warszawie, podczas obrad Forum
Przyszłości Demokracji Rady Europy, że Rada powinna zrobić
wszystko aby pomóc Białorusinom, by mogli cieszyć się demokracją w
swoim kraju. Białoruś jako jedyny kraj europejski nie jest
członkiem Rady Europy. Prof. Ash podkreślił, że Europejczycy
"niewiele robią, by wspierać demokratów na Białorusi". Jego
zdaniem, Europa nie zaangażowała się również dostatecznie w proces
demokratycznych przemian podczas "pomarańczowej rewolucji" na
Ukrainie w listopadzie ubiegłego roku. Według niego, głos
europejski w dyskusji o demokracji jest ciągnie zbyt słaby w
porównaniu do głosu amerykańskiego. Podkreślił, że demokracja
kojarzy się na świecie przede wszystkim z modelem panującym w USA.
Obecna na spotkaniu działaczka opozycyjnego Kongresu Sił
Demokratycznych Białorusi Ludmiła Griaznowa opowiadała o obecnej
sytuacji politycznej w swoim kraju. Niezależne gazety - mówiła -
wypowiadają się półgłosem, bo boją się mówić prawdy; w tych
trudnych warunkach Białorusini próbują zebrać siły i działać na
tyle, na ile można.
Do uczestników dyskusji zwróciła się z
prośbą o wsparcie - jak określiła - "umęczonego narodu
białoruskiego, doprowadzonego do tego stanu naciskiem dyktatury".
"Historia to leniwa krowa, rozwija się powoli. Musimy trochę
poczekać, ale to przyniesie efekty" - powiedziała.
20) Dymisja Ambasadora
Ambasador Polski na Białorusi Tadeusz
Pawlak złożył 7/11 wniosek o odwołanie go z tej funkcji.
Minister spraw zagranicznych Stefan
Meller zapowiedział w Brukseli, że 8/11 podejmie decyzję, czy
przyjmie dymisję ambasadora Tadeusza Pawlaka i oświadczył, że:
... Białoruś jest dla nas ważnym krajem i tam musi być
ambasador...Zaznaczył także, że nie ma związku między
działaniami Unii Europejskiej, która m.in. na wniosek Polski
potępiła w poniedziałek Mińsk za łamanie praw człowieka, a krokiem
Pawlaka, określonym przez ministra jako "incydent o charakterze
personalnym". Zdaniem Mellera, dymisja nie ma też "nic wspólnego"
z dwustronnymi stosunkami Polska-Białoruś. Tadeusz Pawlak pod
koniec lipca został odwołany do kraju na konsultacje w związku z
represjami władz w Mińsku wobec działaczy Związku Polaków na
Białorusi. 10 października ambasador Pawlak wrócił do Mińska, co
spotkało się z niejednoznacznym przyjęciem ze strony Polaków na
Białorusi i białoruskiej opozycji. Media informowały, że drugi
sekretarz ambasady RP w Mińsku Andrzej Czuhryta złożył rezygnację,
nie zgadzając się z działaniami ambasadora. Biuro prasowe
polskiego MSZ potwierdziło, że ambasador Polski na Białorusi
Tadeusz Pawlak podał się do dymisji. Na razie nie są znane
przyczyny tej dymisji.
21) Wypowiedź Marka Bućki
Były zastępca ambasadora Polski na
Białorusi Marek Bućko uważa, że szybkie przyjęcie dymisji
ambasadora RP w tym kraju Tadeusza Pawlaka może być pierwszym
krokiem do rozpoczęcia polityki wobec Białorusi zgodnej z polską
racją stanu i oczekiwaniami tamtejszych demokratycznych środowisk.
"Jeżeli ta dymisja zostanie szybko przyjęta, będzie to bardzo
pozytywny sygnał, zarówno dla Związku Polaków na Białorusi (ZPB),
jak i opozycji białoruskiej, która przez lata oczekiwała od
ambasadora Pawlaka zdecydowanego wsparcia i go nie uzyskała" -
ocenił Bućko w rozmowie z PAP. Dodał, że polski ambasador nie
popierał także działań i dążeń polskiego środowiska. Zdaniem Bućki,
jeżeli mamy budować nową politykę polską wobec Białorusi, musimy
przede wszystkim zacząć od obsadzenia polskich placówek
dyplomatycznych na Białorusi ludźmi, "którzy rozumieją, o co tam
chodzi i jaki jest interes Polski wobec Białorusi". Według niego,
dotyczy to również kwestii obsady polskich konsulatów w Grodnie i
Brześciu. Zaznaczył, że dotychczasowa działalność tamtejszych
konsulów była krytykowana przez działaczy polskich i organizacje
pozarządowe za to, że "nie chcą w imię spokojnego urzędowania
angażować się w sprawy polskie na Białorusi".
22) Wypowiedź Komisarz Ferrero-Waldner
Unijna komisarz ds. stosunków
zewnętrznych Benita Ferrero-Waldner 7/11 w Brukseli powiedziała
min.:
...Jesteśmy gotowi użyć sankcji wobec Białorusi, jeśli Mińsk nie
spełni naszych oczekiwań dotyczących respektowania
międzynarodowych standardów wolności politycznej...
...To mogłoby być rozszerzenie zakazu wjazdu do krajów Unii
Europejskiej lub zamrożenia aktywów wobec konkretnych osób...
Podkreśliła jednak, że ...na podjęcie
tych sankcji wobec reżimu Łukaszenki jest jeszcze za
wcześnie...Chcemy dać szansę rządowi na zareagowanie...
23) Unia Europejska o sytuacji na Białorusi
Unia Europejska poprosiła 9/11 Rosję o
zwrócenie uwagi na sytuację na Białorusi. Był to jeden z tematów
spotkania delegacji UE z ministrem spraw zagranicznych Rosji
Siergiejem Ławrowem, które odbyło się w środę w Moskwie. Ze strony
unijnej uczestniczyli w nim ministrowie spraw zagranicznych
Wielkiej Brytanii i Austrii: Jack Straw i Ursula Plassnik, a także
wysoki przedstawiciel ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
Javier Solana oraz komisarz UE ds. stosunków zewnętrznych Benita
Ferrero-Waldner
Ferrero-Waldner oświadczyła, że
"Rosja powinna być zainteresowana tym, aby na Białorusi była
demokracja i by szanowano tam prawa człowieka". Komisarz
przyznała, że między UE a Rosją występują "różnice w podejściu
do sytuacji na Białorusi", jednak - jak powiedziała -
"należy myśleć o długofalowej stabilizacji i o tym, jak rozwijać
współpracę".
Przypominając, że UE zakazała już wjazdu
na swoje terytorium przedstawicielom władz Białorusi,
Ferrero-Waldner zapowiedziała, że jeśli ze strony Mińska nie
będzie postępu, Unia może zastosować kolejne sankcje wobec
Białorusi, na przykład zamrozić białoruskie aktywa w Europie.
Ministrowie spraw zagranicznych UE wystosowali w 7/11 apel do
Mińska, aby przyszłoroczne wybory prezydenckie na Białorusi miały
charakter wolny i demokratyczny. Ministrowie wezwali też władze w
Mińsku do wpuszczenia na okres tych wyborów misji obserwacyjnej
OBWE. Jednocześnie szefowie dyplomacji UE zagrozili, że łamanie
międzynarodowych standardów wolności politycznej i dalsze nękanie
organizacji pozarządowych - takich, jak Związek Polaków na
Białorusi (ZPB) - może doprowadzić do zaostrzenia unijnych
sankcji.
24) „Poloniada 2006”
Fundacji Młodej Polonii zaprasza
młodzież polonijną, która opanowała podstawowy zakres wiedzy o
historii i kulturze polskiej, umie pisać referaty w języku
polskim, zbierać materiały, przeprowadzać wywiady oraz potrafi te
wszystkie wiadomości, dokumenty, rysunki czy zdjęcia opracować w
formie ładnego albumu do udziału w Poloniadzie.
Tematy Poloniady to opracowanie udokumentowanego referatu na temat
wkładu określonego Polaka do sztuki, nauki, kultury, gospodarki,
techniki lub sportu w kraju zamieszkania, oraz opisanie postaci
historycznej pochodzenia polskiego, która swoimi działaniami
wpłynęła dodatnio na historię Polski lub losy świata i mogłaby być
wzorcem dla młodzieży. Opracowanie swojego uzasadnienia w formie
udokumentowanego referatu.
Do końca lutego 2006 r. należy opracować referaty na przyjęty
temat i przesłać do najbliższego Konsulatu RP celem
przeprowadzenia tam półfinałów oraz weryfikacji prac przez
wewnętrzne jury. Gdyby dany Konsulat RP nie organizował
półfinałów, prace można przesyłać bezpośrednio do Fundacji Młodej
Polonii w Warszawie. Finał Poloniady odbędzie się w Warszawie, w
formie sympozjum w dniach 29/6 – 2/7 2006 r. a w nim:
· uroczyste otwarcie finału POLONIADY
`2006 w Domu Polonii;
· napisanie testu na temat wiedzy o
historii i kulturze polskiej;
· publiczna obrona referatu przed
członkami jury i szerszą widownią;
· wygłoszenie 5 - 7 minutowej oracji na
dowolny temat: poważny, wesoły, sportowy, (konkurs oratorski);
· zwiedzanie Warszawy i okolic oraz
spotkania;
· uroczyste zamknięcie Sympozjum i
wręczenie dyplomów oraz nagród.
Laureaci lub ich sponsorzy opłacają
podróż do Warszawy i powrót do domów. Fundacja opłaca 5 dniowy
pobyt w Warszawie. Opiekunowie niepełnoletnich laureatów
korzystają z takich samych warunków. Przewidziana jedna nagroda
GRAND PRIX, trzy nagrody pierwsze, cztery nagrody drugie, pięć
nagród trzecich, sześć nagród czwartych oraz siedem wyróżnień.
Wszyscy finaliści otrzymają dyplomy oraz
plik pamiątkowych zdjęć, natomiast dla laureatów Grand Prix oraz
I, II, III miejsc, oprócz nagród rzeczowych przewidziane są także
kilkudniowe wycieczki po Polsce.
Organizatorem Poloniady jest Fundacja
Młodej Polonii, 00-322 Warszawa, Krakowskie Przedmieście 64.
Kontakt internetowy:
fmp7@poczta.onet.pl
25) Zimowe Igrzyska Polonijne
Światowe Zimowe Igrzyska Polonijne
Śląsk-Beskidy 2006 odbę
